Behalve dat de lift al bijna twee weken niet meer wil stoppen op mijn etage, deed gisteren ook de koudwaterkraan het niet meer in de badkamer. Dat betekent dan niet douchen, want het hete water is hier kokend heet. Gelukkig niet gelijk stuk gegaan toen ik terug was uit de woestijn. Vandaag kwam mijn huurbaas langs voor de laatste maand huur en verlenging van het contract en hem het probleem gemeld. Hij bestelde direct een loodgieter, die binnen het uur zou komen, en inderdaad binnen het uur kwam. Bleef netjes wachten op de drempel tot ik hem uitdrukkelijk verder wenkte. Binnen tien minuten had hij het binnenwerk van de kraan vervangen. De kosten bedroegen 20 LE. toch nog altijd het dubbele dan de huisbaas had verwacht. Geen voorrijkosten, geen bonnetje, maar wel snel het euvel verholpen.

Ik meldde hier al vaak dat ik veel vriendelijke mensen hier tegenkom, oplettend lezertje, van groot naar klein. Afgelopen dagen kwam ik voorbij een groepje spelende kinderen. Hun aandacht ging uit naar een dode kat, waar ze gillend van wegrenden toen ze er achter kwamen dat hij echt dood was. De buurman die bezig was zijn boom te snoeien gevraagd het beest op te ruimen, hij zou er voor zorgen. De kinderen wilden allemaal een handje toen ik voorbij liep, en ik kreeg van iedereen een hallo. Dat is voor hun een buitenlandse uitdrukking, dus zeer populair. Ik viste een pakje kauwgom uit mijn tas en gaf het aan het jongetje om uit te delen. Even later kwam het meisje mij achterop en bood een snoepje aan. Voor wat hoort wat, moet ze gedacht hebben. Ik heb het vriendelijk aangenomen om het buiten zicht te dumpen. Die dode kat zat nog op mijn netvlies.

Je verwacht van alles tijdens een tochtje door de woestijn, maar niet dat je echt wilde beesten zult zien. Ik niet tenminste, oplettend lezertje. Ja, er zijn leeuwen in wildparken in Afrika maar die zitten er net niet als ik langs kom. Ja, er zwemmen walvissen voor de Afrikaanse kust, maar die zitten net onder water. Inderdaad, er bestaan apen in Afrika, maar die wonen verderop. Dus van de woestijn verwachtte ik vooral veel zand. Dat de vos zich liet zien, bij herhaling, tijdens onze eerste maaltijd in de wildernis was dan ook de slagroom en de kers op de al forse taart deze reis. Tijdens het verlaten van het kamp lieten we niets achter, alleen van het kampvuur restte nog wat as. Slechts de halve tomaat werd achter gelaten voor de dieren zoals de vos en de vogels. Over die vos later meer.

Met dank aan Juri Vaslov voor de foto.

Je hebt woestijnen in soorten en maten, oplettend lezertje. Tijdens mijn eerste trip deden we er twee aan, de zwarte en de witte. Die allebei prachtig zijn en voortdurend wisselen van uiterlijk. Na het ruilen van de bus voor de 4WD eerst naar een matig warme bron, waar we konden baden terwijl onze lunch werd voorbereid. Daarna hout opladen voor onze kampvuren de komende nachten. Alleen voor de gezelligheid en de thee, er waren gasflessen aan boord. Volgens onze gids hadden ze van alles reserve, zoals banden en tafels en beddengoed, en als we de auto’s goed doorzochten zouden we mogelijk nog een reserve toerist tegenkomen. Het eerste zandduin in de zwarte woestijn was gelijk al geweldig. Bij een lavaberg nog een fotostop. Na een middagje zo crossen kwamen we bij de doorgang van de zwarte woestijn naar Aqabat, als overgang naar de witte woestijn. Wat zal ik zeggen, het was adembenemend mooi, onaards, onwerkelijk. We hebben allemaal onze ogen uitgekeken naar het landschap dat onder ons lag, nagloeiend in de ondergegane zon. Als poeder, als lichtgevende rotsen, als de maan, als een film. al die vergelijkingen schieten te kort en en ook de foto doet geen recht. Geen schaal, geen sfeer, geen overweldigende grootsheid en schoonheid op zo’n plaatje. Daarvoor moet u echt zelf hier naar toe.

Te midden van die pracht sloegen we ons bivak op. Ergens een kilometer naar links een vuurtje en naar rechts nog een vuurtje. Verder zagen we niets, en hoorden we alleen de wind. De bijna volle maan gaf ons voldoende licht om rond te lopen zonder zaklantaarn. Toen tijdens het eten een woestijnvos zijn opwachting maakte was ons geluk compleet. ‘s Nacht in mijn slaapzakje wakker gelegen en de sterren over ons heen zien rollen, terwijl het zand zachtjes op de slaapzak neergruizelde door de wind. Tot de hemel weer kleurde en de rotsen weer aangingen. Onvergetelijk.

Er staat nog een en ander op mijn lijstje, oplettend lezertje, en de tijd gaat dringen. Nog een maand en ik moet hier weer vandaan. Waarom weet ik niet precies, maar goed, het is niet anders. Dus vandaag, zondag (dat vergeet ik steeds hier) naar het Koptisch museum. Opvallend veel toeristen en in het museum allerlei prachtigs uit vooral de zesde en zevende eeuw, toen de Kopten hier nog volop in de meerderheid waren. Zeer de moeite waard. Daarna even naar de Soek Fustan, met allerlei eerlijke waren die je zou kunnen aanschaffen als je net even meer wilt besteden dan weinig. Mijn ogen uitgekeken maar niets gekocht, wat niet altijd mee valt. Daarna nog even op de stoep ergens een heerlijk lunch met falafel en tahina genuttigd. Ik kreeg bijna de helft korting, omdat ik Egyptisch sprak volgens de eigenaar. Kan ook zijn dat hij begreep dat hij voor lokale begrippen aan de dure kant was en ik te veel Egyptisch sprak om dat niet door te hebben. De toeristen in groepen of met een individuele gids. Joost mag weten waarom, je kunt hier echt niet verdwalen en de reisgidsen geven uitstekende informatie. Maar goed, dan hoef je tenminste nooit de weg te vragen zoals die Deense jongeman die dat al tevergeefs een aantal malen geprobeerd had en tot de conclusie kwam dat niemand Engels sprak. Gelukkig maar dat ik wist dat hij tweehonderd meter verderop moest zijn. Opgelucht ging hij verder. Handig, zo’n plattegrond bij aankomst.

De eerste trip deze week was naar de Oase Bahariya, met daarbuiten de zwarte en de witte woestijn. Het toerisme hier is pas in de tachtiger jaren ontdekt. Bizar genoeg is degene die deze oase bekend maakte gestorven aan een zonnesteek, en als dank heeft hij een mooie tombe in de woestijn gekregen van de plaatselijke bevolking. Toch een beetje suf einde voor zo’n ontdekkingsreiziger. Gelukkig gingen wij op reis in een periode dat het weer aangenaam is. Overdag niet snikheet meer en de nachten nog geen diepvries. De grootste plaats van de oase, die vier dorpen kent, is nog altijd een slaperig stadje. De 4wd als jeeps en landcruiser, zijn de normale wijze van transport voor de toeristen, de brommer en de kar die voor de plaatselijke bevolking. Er zijn grotten en oude heiligdommen, maar die hebben we overgeslagen. Wat ik bizar vond: in de plaatselijke boekwinkel, met allerlei interessants over de streek en het land, ook een aantal Nederlandse boeken. Ongetwijfeld achtergelaten door een landgenoot met ruimtegebrek in de koffer terug. Een filmteam maakte zich op om de woestijn nog een keer vast te leggen. Wij ruilden bij het plaatselijke motel het busje in voor twee landcruisers met half-bedouine chauffeurs. Het zag er allemaal zeer mans uit, met op het dak van allerlei nuttigs, zoals matrasjes, slaapzakken en lage tafeltjes.

Voor we echt de woestijn ingingen nog even een bezoek bij de bron die de oase zijn bestaan geeft. Er zijn veel bronnen, maar deze was lekker warm en ooit geopend door Hosni zelf. Rond de bron dadelpalmen, twee koeien en wat tentjes voor toeristen die daar dan kunnen eten en genieten van muziek, zang en dans. De plaatselijke winkeltjes verkopen allemaal hetzelfde: chips, zoetigheid, kaas en blikvoer. Even bij de jongetjes voor de toonbak de prijs opvragen anders betaal je gauw een pond teveel als toerist. Verder winkeltjes met handwerk en geweven kleden in soorten en maten, allemaal door de vrouwen van de verschillende oases met de hand geweven in aardse kleuren. Ze zijn er duur, de thee is 5 pond. Als je een opmerking maakt over de prijs wordt er rondom gewezen: hier is verder niets, dus kost het meer. Daar zit wat in, de marktwerking is hier ook doorgedrongen. Na een korte stop op echt sanitair, het laatste voorlopig, gingen we de lange weg de woestijn in. Het avontuur tegemoet.

Dat u nog thuis zit met dit weer.

U herinnert zich ongetwijfeld nog het ernstige incident hier, op 9 oktober. Tijdens een vreedzame mars liep het, waarschijnlijk door uitlokking, vreselijk uit de hand met als gevolg tientallen doden. Gisteren hielden de Kopten een mars om die doden te eren en in herinnering te brengen dat ook zij Egyptenaren zijn, en een vreedzame samenleving mogelijk moet zijn.

Ik wist van de mars en ging op zoek, maar waar ik dacht dat ze inmiddels zouden zijn vond ik niets. Dan even een boekwinkel in, bij buitenkomst liep net de kop van de stoet het pleintje op waar ik was. Het was een uiterst goed georganiseerde, indrukwekkende mars. Er werd niet gesproken, er liepen veel jongeren mee, er was muziek en tromgeroffel. Honderden langs de kant beantwoorden het V-teken van de demonstranten, er werd gefilmd en gefotografeerd. Het volkslied werd gezongen bij aankomst op Tahrir, waarna de speeches begonnen. In de optocht de foto’s van de slachtoffers van de vorige demo, kruizen, een grote doodskisten en stilte. Langs de kant mensen die groetten voor het volkslied, mensen met plakkaten die aangaven dat Islam en Christendom samen Egypte vormen, mensen met tranen in de ogen en veel ernstige gezichten. Het laatste deel heb ik naast de stoet lopen filmen, als het meezit krijg ik die Maspero mars, eigen film op Youtube opgeladen hier, het was de moeite waard.

Vandaag in de krant en gisteren op TV veel aandacht voor de tocht, die dit keer gelukkig goed afliep. Dit land heeft het in zich zichzelf te helen.

Na een weekje in de woestijn weer terug van weggeweest. Een week, twee reisjes, vijf nachten, zeven dagen. Te veel om hier in een keer met u te delen. Maar het was een geweldige ervaring al met al. Om te beginnen trof ik het met mijn reisgenoten. Tijdens de eerste trip klasgenoten van het ILI, op de tweede reis jonge Egyptenaren die hun eigen land ontdekten. Ik heb prachtige landschappen gezien, veel vriendelijke mensen ontmoet en af en toe een dier. Bij thuiskomst wachtte gelijk de volgende klus, een verzoek om een presentatie over mijn ervaringen met een decentrale overheid, tijdens mijn bezoek aan Zuid-Soedan. En vijf nachten in een vreemd bed of in de woestijn, het is prachtig, maar je slaapt niet. Dus vandaag en gisteren een beetje bijkomen, boodschappen doen, het zand uit de kleding wassen, op jacht naar een ambassade die niet nodig bleek, en getuige van een indrukwekkende mars door de stad. U heeft dus even moeten wachten, maar met een beetje geluk haal ik het in. De foto’s zullen in ieder geval prachtig zijn.

Eid nadert met rasse schreden, en de stad krijgt een soort kerst sfeer. Overal hangen al geslachte schapen, die bedoeld zijn om te verdelen onder de armen. De echte slacht begint natuurlijk pas op de zesde, op zondag. De plaatsen waar die schapen hangen zijn vrolijk versierd met gekleurde lichtjes, en men kijkt niet op een lampje meer of minder. De schapen staan nu echt overal op de stoep, gezellig met elkaar te eten, niet wetend wat hen wacht. Onze juf waarschuwde ons voor het ochtendgebed op zondag, als heel Cairo losbarst en ook wel even aan de gang zal blijven die ochtend. Ik zal dat niet horen in de woestijn, maar wellicht dat we onderweg er toch nog iets van meekrijgen. Overigens vieren Moslims niet dat Izaxe4k als offer werd aangeboden, maar zijn halfbroer Ismael, die voor hun op gelijke hoogte staat met Izaxe4k. De Haj gaat aan de Eid vooraf, het zijn tien dagen van inkeer en vaak ook vasten, zeker als je niet aan de Haj mee kunt doen. De avond voor Eid vraagt iedereen wat zijn hartje begeert aan Allah, en wordt er veel gebeden, soms de hele nacht door tot zonsopgang. Duidelijk een heel belangrijk feest dus, eigenlijk nog belangrijker dan Ramadan.

Eid Said dus ook voor u, mocht dat van toepassing zijn.

Nu de verkiezingsdatum vaststaat hier en de lijsten zijn opgesteld, gaan ook de verkiezingsbanieren omhoog. Overal verschijnen ze. Steevast mannen in donkere pakken van een jaar of vijftig. Een keer zag ik een vrouw, maar dat blijft een uitzondering nog. Vaak wensen ze hun kiezers alvast een prettige Eid, nu dat ding er toch hangt, en sommigen zijn in staat een hele rotonde af te huren. Benieuwd hoeveel er nog bij komen, ik zag nog lege staketsels en wagentjes met palen rijden rond om er nog meer op te zetten.