Zwerven

Geen afspraken vandaag, degene die min of meer in de pijplijn zat ging toch niet door. Druk, druk, druk. Dat gaf me de gelegenheid om lang rond te zwerven in Down Town, en wat op te zoeken waarover ik gelezen had in de gids. De binnenstad van Cairo is rond de vorige eeuwwisseling behoorlijk aangepakt, en dat maakt dat hier schitterende gebouwen staan, voor wie ze zien wil. Wel kijken boven de winkels en mensenmassa, die ook veel aandacht vragen. Ik zocht en vond de Joodse Synagoge, minder spectaculair dan de beschrijving deed vermoeden, en ook het Jacobian Building, beroemd geworden door het boek van Al Aswani, heb ik vast kunnen leggen, waarvan hier boven het bewijs. Veel is oud en versleten inmiddels, en heeft een zeer intensief gebruik te verduren gehad. Nieuwe gebouwen staan er inmiddels ook voldoende tussen, na wat opstanden en revoluties, wat opruimt. Wat verder opvalt op zo’n middag: banken, overal banken. een van de bekendste straten voor buitenlanders, Talaat Harb, is zelfs naar de man vernoemd die het bankenstelsel hier opzette. Soms staan er van een bank drie verschillende gebouwen naast en tegenover elkaar. Geen idee wat ze daar allemaal aan het doen zijn. Niemand heeft hier geld, maar iedereen heeft hier een bank.

Tram

Aan de bus heb ik mij nog niet gewaagd, maar de tram heb ik beleefd vandaag, oplettend lezertje. Er rijden er nog maar drie in Cairo, toevallig in mijn wijk. Ze zijn zo oud als de lijn zelf, en je moet geduld hebben. Gewend aan de metro die iedere zes minuten vertrekt ging ik vol vertrouwen zitten op het bankje, nadat de man naast mij me had verzekerd dat deze de goede kant op ging, richting Ramses. Er kwam een tram van de andere kant en nog een, de onze kwam niet. Mijn medewachters gaven het op en namen de bus, en na een uurtje en de derde tram de andere kant op begon ik ook te moed te verliezen. Maar net toen ik het op wilde geven kwam hij dan toch. Alleen staanplaatsen nog, en de rit kostte een halve pond, te voldoen aan de conducteur die achterin rondhing, maar graag naar zijn klanten toe kwam. Bij de volgende halte werden we overspoeld door schooljongens. Er stond in no time een halve kring om me heen, en ze oefenden graag hun Engels, of zelfs hun Frans. De gewoonlijke vragen, waar ik vandaan kwam, hoeveel broers en zuster ik had, of ik van Egypte hield of van katten (denk ik). Ook de omstanders lieten af en toe graag een vraag vertalen, en zo ging de rit onverwacht snel. Iedereen had plezier, ik kreeg al hun namen en bij het weggaan een hand van allemaal. De moraal van dit verhaal: nooit opgeven, soms krijg je de mooiste cadeautjes door door te zetten en geduld te hebben.

Op de foto een stukje Ramses plein, een knooppunt van wegen, stations en allerlei soorten vervoer.

Mall

Nergens is de afstand tussen arm en rijk groter dan in ontwikkelingslanden. De meesten zijn arm, straatarm, er is een middenklasse die zich redt, en er is een toplaag voor wie de sky the limit is. Voor hen worden overal Malls gebouwd. Luxe, onafzienbare gebouwen, met airconditioning en alle winkels die je je maar kunt voorstellen. Vandaag was ik in, volgens een gids, de grootste mall in Cairo. 550 Winkels, 21 bioscoopschermen, een kinderparadijs, en daarbij een in aanbouw zijnd woongedeelte met zeer, zeer luxe appartementen, inclusief sport, wellness, maidservice. Wie daar wonen? Geen idee, mijn budget gaat het ver te boven. Veel mensen van buiten Egypte zei “de broer van” mij: uit de Golfstaten, zoals bijvoorbeeld ook in Dubai. Ik heb er in een koffietentje wat zitten werken en lezen, ik heb wat rondgekeken en foto’s gemaakt. Maar gekocht heb ik er niets, want de oordopjes die ik zocht, nee die hadden ze daar niet.

Op de foto een stukje maal.

Vrijwilliger

We zijn goed in vrijwilligerswerk in Nederland, oplettend lezertje. Ook in mijn stad zijn er veel die iets voor een ander overhebben. Ze zitten in besturen van de sportclub, helpen bij schoolreisjes, zijn voorleesmoeder, schenken koffie in het bejaardenhuis of helpen bij de bingo. Maar ook hier in Egypte, in Cairo, trof ik vrijwilligers. Ze houden zich bezig met voorzieningen die bij ons van staatswege verstrekt worden. Zaken waar wij ons belastinggeld aan spenderen, zoals voorzieningen voor gehandicapten. Het staat onder druk, maar het is er allemaal wel. Hier is dat stukken minder en is men veel meer aangewezen op hulp van anderen. Gelukkig is die er soms ook. Men is zich hier, als middenklasser, zeer bewust van de mensen die stukken minder af zijn, en doet van alles om te helpen. Vanavond een gesprek met een zo’n grassroots vereniging. Om te kunnen werken op dit gebied moeten ze toestemming hebben van de regering, en die kwam op 24 januari afgelopen jaar. Zelf noemen ze dat een wonder, een dag later en het was voorlopig niet gebeurd. Nu zijn ze aan het werk. Ze dachten dat de vrijwillige bijdragen van mensen minder zou worden, vanwege de troebelen, minder dan waar ze op gerekend hadden. Dat is niet zo, die bijdragen bleven op peil. Ze werken door het hele land, beginnen kleine bedrijfjes voor mensen, proberen te helpen met huisvesting, openen centra voor moeders en kinderen. Als het meezit mag ik een keer mee. Want, zo zeggen ze, je weet het pas echt als je het met eigen ogen ziet.

Girlpower

 

Ik verplaats mij bij voorkeur per metro, oplettend lezertje. Het is veilig, voordelig en vlug, zelfs in de spits, wanneer aan het verkeer hier geen doorkomen is. Het heeft ook het voordeel dat je mensen tegenkomt. Vooral vrouwen, omdat ik in het vrouwenrijtuig reis. Natuurlijk, de mensen met veel geld gaan met de privé auto of taxi, maar 40% van de bevolking zit onder de armoedegrens, en een heel grote groep moet met matig tot weinig rondkomen. Die kom ik allemaal tegen. In soorten en maten. In de metro zitten jonge en oude vrouwen, vrouwen zonder en met kinderen, vrouwen met niqaab, hidjab en blote haren door elkaar heen. Vrouwen die moslim zijn en vrouwen die Christenen zijn, Kopten vaak. Duidelijk herkenbaar aan een kruisje om de nek, niemand doet hier een poging zijn geloof te verbergen. Ook aan de autospiegeltjes hangen rozenkransen en dergelijke.

Ook al dragen ze een hoofddoek, de jonge meiden zijn modebewust. In vrolijke kleuren stemmen ze truitje met lange mouwen, truitje met korte mouwen, lange broek of rok en twee hoofddoekjes op elkaar af. Met en zonder bling. Zelfs onder die niqaab kun je het plezier soms uit de ogen zien spatten, en ze komen net als wij, jong en oud, lachend binnen, zitten te smoezen of proberen te slapen. Ik word vaak vriendelijk gedag gezegd, men schuift een stukje op of gaat staan als ik geen plek kan vinden. Twee vrouwen overlegden en een van hen kwam tot de conclusie dat ik een Hollandse moest zijn. De enige manier om het te controleren: hand opsteken en “Hoi” zeggen. Ze kregen gelijk en mijn hoi terug, tot grote vrolijkheid, die doorging tot ik uitstapte. In de rijtuigen stappen kleine handelslui in en uit, kinderen, vrouwen, jonge mannen. Ze verkopen van allerlei, sokjes, hoesjes voor de gsm, pleisters, stickers, strikjes en kwikjes voor je haar. Vaak wordt er wat gekocht, nog vaker geeft men het rondgedeelde terug, even goede vrienden.

Een doodenkele keer wagen zich mannen in de vrouwenrijtuigen, vanwege de drukte ongetwijfeld. Ze blijven angstvallig dicht bij de deur staan. tot die ene, die met zijn eigen revolutie bezig was en vond dat hij kon gaan zitten. Ik was gewoon verbaasd toen ik hem plotseling naast mij zag. Het duurde niet lang. een jonge vrouw kwam binnen en maakte een hoewel voor mij niet te vertalen, toch duidelijk onvriendelijke opmerking. De man moest opstaan en verliet als een haas het rijtuig bij de halte waar we nog stonden. Hij groette nog maar hoongelach was zijn deel. De vrouwen hadden lol, dat hadden ze maar mooi geflikt, wat dacht die kerel wel.

Politiek

Vandaag de eerste werkdag van de week, dus vroeg op weg, om te zien of ik de Nederlandse Ambassade kon vinden. Op straat was de buurtcateraar actief. Een kleine pick-up langs de stoep en ter plekke werd een warme lunch bereid, die vervolgens keurig op een schone krant bezorgd werd bij de verkoper op de hoek. Men luncht hier tijdig. eigenlijk meer een uitgebreid ontbijt. Overal stalletjes op straat, met geroosterde maxefs of zoete aardappeltjes, thee, fruit, koffie, en hele buffetten. Na een warme rit met de metro, het was vandaag 38 graden, zonder probleem bij metro station Opera. Daarna nog een twintig minuten wandelen tot de ambassade. Ik kwam niet verder dan de receptie balie, maar na een telefoontje en een mailtje heb ik nu voor morgenochtend een afspraak. Daarna de boekhandel aan de overkant naar binnen, op zoek naar een zakwoordenboek. Op de stoep ging ik gruwelijk door mijn enkel, dus het kwam mooi uit dat ze daar een coffeeshop hadden met free wifi. Binnen no time zat ik met een ijszak op mijn enkel, onder het genot van verse drankjes aan mijn laptop. Goed snel internet, dus ik heb veel informatie kunnen verwerken. Daarna met de taxi nar huis, lopen was geen optie meer. Ook deze taxi verstond onder mijn wijk het plein met die naam, mijn straat was hem onbekend. Ik noemde hem de naam van een groot park hier om de hoek, en dat wist hij wel.

‘s Avonds werd ik keurig opgehaald door “de broer van”, voor een afspraak met een net opgerichte partij. Daar was de vrouwencommissie in vergadering bijeen. Met veel inzet, passie en kennis van zaken zat daar een tiental vrouwen plannen te bouwen. Alles kwam voorbij, maar men hield het concreet en was zich bewust van de beperkte mogelijkheden in tijd en geld. De huidige overheid wil absoluut niet dat partijen steun krijgen vanuit het buitenland, dus men moet op zoek naar lokale financiën. Het was mooi om de discussie te volgen, die grotendeels in het Engels werd gevoerd om mij een plezier te doen. Wat doen we wel, wat doen we niet? Gaan we nog demonstreren of is dat nu niet handig? Wat als we vrouwen bewust maken van gezondheidsproblemen, en ze kunnen dan de behandeling niet betalen? Mooi om mee te maken en ook hier leidt het ene naar het andere. Dus inmiddels staan er al weer twee afspraken op de rol die hieruit voortkomen.

Men wil het momentum van de revolutie niet verliezen.

Taxi!

Hoe armer een land, hoe beter vaak het openbaar vervoer. Niet zo gek, minder auto’s in privé-bezit maakt een fijnmazig en betaalbaar net noodzakelijk. Hier in Egypte kun je kiezen. Taxi’s, metro, tram, trein, bussen in soorten en maten. Ik gebruik tot nu toe de metro. Frequent en zeer goedkoop, voor een pond (daar gaan er zeven-en half van in een euro) kun je een rit maken. Ook heel handig: er zijn hier vrouwenrijtuigen. Daarover later meer, ik heb zo veel te vertellen na twee dagen hier, ik zou gemakkelijk vijf logjes per dag kunnen maken. Maar gisteravond werd het laat, een etentje met een mogelijk toekomstig collega liep al gauw tegen middernacht. Dan is de metro geen optie meer. Dus een taxi, waarvan er drie soorten zijn. De zwarte taxi’s, die zichzelf zo vol laden als de passagiers toestaan, maar die, hoewel goedkoper, nogal eens knoeien met de meter. Dan kun je een citytaxi bellen en bestellen, duurder en je moet op ze wachten natuurlijk. De witte taxi’s zijn ideaal, schoon, heel en veilig en met eerlijke meters. Ze rijden overal, je gaat gewoon ergens van de stoep af en wacht tot er een lege langskomt, wat zelden lang duurt. Een normaal ritje in de stad kost tussen de tien en twintig pond, de prijs tikt per 200 meter door. Heliopolis, waar ik woon, ligt nogal uit het centrum, dus zo’n rit komt makkelijk op de twintig pond. Gisteravond werd het nog duurder. De chauffeur kon Heliopolis wel vinden, maar mijn straat, El Andalus, dat was toch ver van huis. Geen nood, je vraagt het gewoon aan de auto naast je op straat, liefst een collega taxichauffeur. Maar hoe we ook vroegen, vinden deden we het niet. Ik herkende wel een en ander maar na zoveel heen en weer rijden weet je nauwelijks meer wat noord of zuid is, en waar je dus links of rechts moet. Waar normaal goede raad duur is, hoeft dat hier niet zo te zij:. een vriendengroepje stond op straat te chillen bij de auto. We stopten en vroegen de weg, de straat was hen onbekend, maar de supermarkt om de hoek, die kenden ze wel. Maar ja, hoe leg je het uit. Meerijden dan maar, en wie? Nee, we nemen de auto en rijden voor de chauffeur naar de plek waar hij zijn moet. Geen dank, graag gedaan. De chauffeur verontschuldigde zich in alle toonaarden voor het verdwalen, het ritje was nu toch zo’n tien pond duurder dan normaal. maar voor die anderhalve euro heb ik wel veel plezier gehad en veel gezien van het straatleven hier.

Kippenvel

Het is hier in Cairo nog dik 30 graden, oplettend lezertje. Toch had ik vanochtend kippenvel. Op tijd opgestaan vanmorgen na een slaaparme nacht. Oordopjes laten liggen in Amsterdam en het verkeer gaat de hele nacht door. Vanmorgen om 4.20 de oproep tot gebed. Couleur Locale genoeg. Halverwege de ochtend mijn appartementje uit en de straat op, zoeken naar een geldautomaat en de metro ingang. Toen ik zoekend rondkeek op een kruispunt, stopte er een auto en de chauffeur vroeg me of hij kon helpen. Hij wees me de weg en heette me welkom, en dat is de rest van de dag zo gebleven. Het metrostation in het centrum, Saddat, herkend van de tv-beelden tijdens de revolutie, hier hielden de revolutionairen de pro-Moebarak vechters gevangen. Op Tahrir plein was een kleine demo, er kwam nog een nieuwe groep mensen bij. en daar kreeg ik dus dat kippenvel. Historische grond, een bekende plek en men riep nog dezelfde leuzen ook. Overal vlaggen, petjes, cameraploegen, groepen mensen met borden met daarop hun eisen. Soms maakt het plaatje erbij duidelijk wat ze willen, soms is er het commentaar van een omstander om je te helpen. Een man met een bord en een doek voor zijn mond maakt ook zonder tekst duidelijk wat hij voelt. En iedereen verwelkomde mij, vroeg waar ik vandaan kwam en was blij als ik een foto maakte van hun actie. Vrouwen met vlaggen van hun groep en vrouwen die voor de camera hun verhaal doen, of een krant omhoog houden met foto’s van hun naasten.

Daarna nog wat rondgelopen in de buurt en langs de Nijl om halverwege de middag mijn flatje weer op te zoeken, na nog wat boodschappen te hebben gedaan in de Super buurtsuper waar ze alles en dan nog wat verkopen. Vanavond een eerste werkafspraak met een hier al aanwezige Nederlander. Heen en weer met de metro, ik weet nu de weg.

Thuis

Waar zal ik beginnen, oplettend lezertje? Misschien is het voldoende te schetsen hoe ik er bij zit. De gordijnen voor mijn open balkondeuren bollen in de avondbries. buiten de geluiden van de stad, auto’s, claxons, af en toe een hond, mensen op straat. Uitzicht op een park met bomen. Hier zal ik de komende maanden verblijven, in een straat in Heliopolis. Een keurige buurt, ook al heeft dit appartement zijn gebreken. Verderop in de straat had ook Gamal Moebarak een flatje, maar die verblijft inmiddels elders.

Vanmiddag om tien over twee kwam ik aan op Cairo Airport, nu heb ik al een getekend contract, gevulde keukenkastjes een een provisorische schoonmaakbeurt achter de rug. Het internet doet het, mijn mobieltje is vervangen voor een die hier wel werkt. Alles te danken aan “de broer van” die mij keurig stond op te wachten vanmiddag, terwijl hij net die ochtend terugkwam van een zakenreis.

De eerste werkafspraak is ook al gemaakt, dus het gaat ongekend snel allemaal. Er zal hier en daar nog wat veranderen in het flatje, het moet allemaal nog even een goede schrobbeurt hebben, al heeft Migaily, manusje van alles in dit gebouw, duidelijk zijn best gedaan. De comfortabele bank kende betere tijden, het geluid van de tv ben ik weer kwijt, maar toch, ondanks dat alles: ik ben thuis.

Onderweg

Beam me up, Scotty. Dat, oplettend lezertje, gaat er door mijn hoofd als ik mijn hotelkamer binnenkom. Een hightech hotel, met ouderwetse gastvriendelijkheid. Alles is er voor de reiziger onderweg van A naar B, of van Den Helder naar Cairo. Ik kan zelf inchecken, mijn keycard mag ik houden en er zit een Hollandse knuffel op de stoel naast mijn bed. Dus mocht ik nu al heimwee hebben, nog voor ik Nederland verlaat, dan heb ik iemand om me te troosten. Na een paar dagen schoonmaken, opruimen en inpakken werd ik vanmiddag opgehaald en naar Amstelveen gereden, waar we nog een echt Hollands eetcafe bezochten. Nu is de reis echt begonnen en zal ik morgen in Cairo zijn. Zodra ik daar online ben hoort u meer van mij. Waar en wanneer dat zal gebeuren? Geen idee. Maar ja, alles ja alles van tevoren weet, hoef je niet op reis.