Happy today or happy tomorrow? Dat was de vraag van de tweede kok vanmorgen. Ik maak er een gewoonte van om elke dag happy te zijn, maar dat bedoelde hij niet. Happy Christmas, daar ging het hem om. Zijn Engels is dusdanig gering, dat hij niet precies weet welk woord wat betekent, maar dat happy bij dat feest aan het eind van het jaar hoort, dat weet hij wel. De mannen zijn er druk mee. Extra handicap: onze trouwe Chef S is na vier jaar werken zonder verlof eindelijk voor een maand naar huis, in Bangladesh. Voor hem hebben we nu U, ook uit Bangladesh. Altijd gedacht dat dat kleine mensen zijn, maar zowel S als U zijn behoorlijk aan de maat. S spreekt uitstekend Engels en heeft ook wat kennis van het Arabisch. U spreekt geen Arabisch en zijn Engels schiet ernstig te kort. Met als gevolg dat hij niet altijd aan zijn medewerkers duidelijk kan maken wat hij bedoelt, zodat hij dan, als Chef Kok, zelf maar aan de slag gaat. Arme U, de eenzaamste man in deze compound, kan met niemand een gesprek voeren, zelfs niet met zijn naaste medewerkers. Taarten en toetjes is hij ook niet goed in, maar gelukkig zijn de Irakese koks daar niet onaardig in. We zullen er dus wel komen deze kerst, ondanks het feit dat de bevoorrading al tien dagen te laat is, er nog in allerijl soepkommetjes moesten komen, en de borden een allegaartje zijn. Maar de tafel is gedekt. Ik ga even in het zonnetje een boekje lezen, en vanavond aan de warme chocomel in het kader van kerstavond. 

Het najaar is overgegaan in de winter, oplettend lezertje, het zal u niet ontgaan zijn. Tijd voor een nieuw vestje dus. Het model is wat slanker dan het oude, en de kleur is zand. Erg passend in deze omgeving. Met bijpassende helm in dezelfde kleur. Gegarandeerd schotvast tot weet ik veel welk kaliber. Ik had helm en vest in modieus zwart, maar na mijn R&R is die ingenomen door iemand anders, die er meer recht op had. Gelukkig is het hier rustig, dus nodig had ik hem nog niet. Maar toch tijd voor een nieuw setje. Dat is minder eenvoudig dan het lijkt, we kunnen hier alles knap ingewikkeld maken als we dat willen, en soms willen we dat kennelijk. Ik moest dus gelijk maar even tekenen voor deze set en de vorige die ik niet meer heb. Ik tekende ook voor een set die ik een week in bezit had en nooit droeg in Bagdad. Gelijk maar een mailtje naar Bagdad om dat te regelen, want een en ander is niet goedkoop, voor je het weet krijg je een rekening van een half maandsalaris. Degene die me de nieuwe set uitgaf wilde ook niet erg geloven dat ik geen setje meer had want vorige maand is hier nog de hele inventaris opgemaakt. Of hij even mocht zoeken in mijn kamer? Natuurlijk, dat mocht, maar ik heb die helm echt niet over het hoofd gezien. Groot vraagteken boven zijn hoofd, en zijn Engels is ongeveer net zo goed als mijn Arabisch dus echt duidelijker kon ik het voor hem niet maken. Benieuwd wat er nog van komt, maar ik heb tenminste weer een PPD.

Zo zie je ze, zo zie je ze niet meer. De afdeling legal presteerde kennelijk niet zoals men (wie ook maar) verwachtte. Volgens mij deden ze alles dat werd gevraagd, werd er getraind en geschreven en gedaan. Maar het vertrek van de Nationale SME, die ergens in Indonesië iets leuks gaat doen, leidde er toe dat er op de aanwezigheid van buitenlandse Legal Eagles geen prijs meer wordt gesteld. Dus binnenkort pakt een aantal mensen zijn koffers om naar andere oorden te gaan. SME S is druk bezig om ervoor te zorgen dat hij volgende week alles heeft ingepakt. Hij verwacht door te kunnen gaan naar een project in Afghanistan, waar een Nederlands fonds hem ter plekke in Euro's betaalt. Schijnt fiscaal gunstig voor hem te kunnen uitpakken. En als dat niet lukt, denkt hij nog een kans te maken op een leuk project in Jamaica. De lokale medewerkers gaan door. We hebben zelfs sinds eergisteren een nieuwe lokale Senior Regional Advisor. Ze blijven van alles produceren, dat niet meer vertaald zal worden. Mij benieuwen of we nog enig zicht hebben op wat dat dan allemaal is. Maar wel geheel in lijn met de opzet van dit traject. De eigen bevolking de verantwoordelijkheid geven, nadat ze getraind zijn in alles wat we kunnen bedenken om ze te trainen. Dus goed nieuws bij voor sommigen slecht nieuws. Weer een spannende ontwikkeling.

Mijn experiment met de mint mag geslaagd heten. De drie stekjes ontaardden in twee aangeslagen takjes. Bij terugkomst even kijken hoe ze er bij stonden en zie: een flink aantal nieuwe scheuten. Ik zei het al: mint woekert. Zelfs hier kan het overleven. Het staat in een bak gelukkig, dicht bij de keuken.  We kunnen dus straks, als er wat meer van is, echte Irakese thee met verse munt drinken. Rond de kerst verwacht ik dat er wel genoeg zal zijn voor een eerste glaasje. Laat ik in ieder geval iets blijvends achter in Irak, met een beetje geluk heb ik zelfs iets tot bloei laten komen. Een collega van down under is dezelfde gedachte toegedaan kennelijk, er staan overal potten met zaadjes die ooit moeten ontspringen in wat een boom zou kunnen worden. En de koks stoppen uien in de bakken naast de mint. Straks bloeit hier nog eens wat, buiten de oleander. Je moet tevreden zijn met de kleine dingen.

Gelukt, oplettend lezertje. Mijn oproep hier is uitgemond in een fraaie kaart uit Haarlem, met volop vlinders, die op me lag te wachten bij terugkomst. Samen met de geboortekaartjes die op de mat lagen bij thuiskomst wordt het al wat op mijn wandje. Er kan nog meer bij, dus hup! Dank uiteraard ook aan de vriendelijke zender M, die er voor zorgde dat ik weer iets meer behang heb. Uiteraard met vlinders, want zij zorgt ook altijd voor het snel op naam brengen van het vliegend gedierte dat ik aantref. De stand tot nu toe: Haarlem 1 (100%), Groningen 1 (100%), Den helder ), waarvan 1 wel in Irak geweest is, en een terug gestuurd naar de verzender, de rest kwam niet aan. Kaatsheuvel 4 van de 8 maakt 50%, maar er kunnen er nog een paar aankomen. De afbeelding maakt niet uit, rozenkransen, zonnebloemen, daar kan het niet aan liggen dus. Het bestelde boek, bedoeld als cadeautje, is er inmiddels ook. Net even te laat voor het vorig verlof, maar wat in een goed vast zit verzuurt niet. Voor wie het nog eens wil proberen: Linda Rose Smit, RTI #004, APO AE 09374, Verenigde Staten.

Een bericht op internet, oplettend lezertje, op verschillende sites te lezen. Er zijn bewegingen om Irak een islamitische staat te maken. Kapsalons werden gedrongen tijdens Ashura dicht te gaan. Er worden kledingregels opgesteld voor de studenten. Dat is het nu niet en ook nooit geweest. Irak is lang geen Iran. Voor u nieuws uit de verte. Voor ons hier merkbaar en zeker voor onze collega’s. Als de ontwikkelingen zo door gaan, de fundamentalisten het voor het zeggen krijgen hier in Irak, dan ziet het er somber uit. Al-Sadr doet er alles aan om een gerespecteerd politicus te worden, na zijn carrière als opstandelingen leider in de jaren die achter ons liggen. Hij doet het zo slim dat hij aanhang wint. Maar niet alleen zijn aanhang roept om fundamentalistisch gedrag. Een collega meldde mij de discussie die zij had met een vrouwelijk provinciaal raadslid, die kritiek had op de kleding van de vrouwelijke studenten hier. Sommigen kwamen zonder hoofddoek, in strakke spijkerbroek of doorschijnende topjes (doorschijnen zoals je dat bij ons met zomerkleding meemaakt.) naar de universiteit. Collega N had als reactie tegen dat raadslid: als de moeders die studentes daarbij aanmoedigen, en hun vaders hen zo naar de universiteit brengen met de auto, dan gaat het verder niemand aan. Diezelfde collega is overigens altijd uiterst keurig gekleed, compleet met hoofddoek en rok tot de schoenen. Maar zij vindt: we hebben er nooit moeilijk over gedaan, het is aan ieder zelf de keuze welk en hoe hij of zij het geloof willen beleven, dat gaat de staat niets aan. Nog is zij een meerderheid, maar een minderheid kan het een meerderheid behoorlijk lastig maken. Dat is hier ook al vertoond. Collega W draagt de laatste weken steeds kortere rokken. Van het type dat bij ons een aantal jarengeleden ook in de mode was, winterrokken tot de kuit. Ze zou er bij ons geen gek figuur mee slaan, haar hoofddoek draagt ze zeer losjes, met flink wat zichtbaar haar. Ze gaat zover ze kan gaan hier op kantoor. Bij de PSD-ers werkt een jonge vrouw die geen hoofddoek draagt en verder ook aan de mode meedoet. Vandaag zag ik haar in een paarse trui met paarse enkellaarsjes en een zwarte rok met punten. Zouden deze vrouwen, inclusief collega N die kiest voro haar bedekkende kleding, in de toekomst die vrijheid houden of uit kunnen breiden, of gaan de kwezels het winnen? Collega A.A., een oudere man, had een verse snee op zijn kale schedel, na Ashura, teken dat hij mee had gedaan aan het rouwritueel waarbij bloed vloeit. Collega N liet er wat lacherig foto’s van zien. Ook hij liep mee in een rouwstoet, een heel grote van volgens hem kilometers lang. Mannen en vrouwen. Zich verwonden deed hij niet, evenmin als zijn allen afgestudeerde broers. Hoe lang kunnen zij dit nog volhouden, hoever krijgen hun kinderen nog vrijheid voor zichzelf te kiezen wat ze doen, wat ze dragen en hoe ze zich gedragen? Vandaag zou Maliki zijn ministers bekend maken, ik heb er nog niets over gelezen. Benieuwd hoeveel invloed de fundamentalisten weer krijgen in dit land. En hoe we de prille beginselen van een democratie overeind gaan houden.

Vanmiddag, rond zonsondergang hoorde ik weer een drum en geroep door een microfoon. Even het dak op om te kijken of ik ergens in de tenten in de omgeving activiteiten zou zien. Ik viel met mijn neus in de boter. Recht tegenover mij kwam een optocht in beeld, een soort rouwstoet, nog in het kader van Ashura ongetwijfeld. Nog dertig dagen zijn dit soort activiteiten te verwachten, vanmiddag bij een van de techneuten in zijn voorraadhok stond een tv bij met zich op de borst slaande mannen, ook bij ons een teken van rouw of schuld. Het was ik Koeweit maar dat mocht de aandacht niet verminderen. Ik vermoed dat het uren doorging.

Maar op straat was er dus die optocht. Een grote zware drum in pittig looptempo, een man/vrouw of honderd gehuld in zwarte, rode en groene omhulsels. Een paar jonge mannen met grote toortsen die er naast liepen. Als overal de kinderen voorop, twee jongetjes met een klein spandoek tussen zich in. Ze liepen een blokje door de buurt, en het overige verkeer hield in waar nodig maar ging daarna zijn weg. Daar staande viel me op dat bij de moskee aan de overkant niet alleen vlaggen aan de muur waren bevestigd maar ook de kleine koepel groen was geschilderd. Ook op de doodlopende weg richting onze compound stonden nu vlaggen, roze, blauw en rood. De straat dwars op trok zich van de komende optocht niets aan. Kinderen speelden op straat en voor het eerst zag ik daar ook een meisje bij, gekleed in roze, spelend met een bal of iets dergelijks. Het was druk op straat, na de rustige dagen van het weekend en Ashura. Overal auto’s, ezelskarretjes. De schapen die ik zag bij terugkomst naar de compound zag ik nu niet, ook de koeien die gisteren los liepen lieten zich niet zien. De Muezzins op de moskeeën mengden zich met de roep van de microfoon van de optocht, die op een klein vrachtautootje meereed, samen met de omroepers die elkaar afwisselden.

Is die optocht folklore, of een doodnormale uiting van geloofsbeleving? Of wijst het op een ontwikkeling die niet iedereen vertrouwen geeft? Morgen meer hierover.

De zaterdag heeft zijn eigen sfeer, oplettend lezertje. Het is weekend, maar je kunt nergens heen. Deze zaterdag stond in het teken van de kerstversiering. Ik had een koffer vol spul meegesjouwd, dat is nu bijna allemaal ergens terechtgekomen. Iedereen die langs kwam wilde wel even meehelpen om iets op te hangen, aan te sluiten of te bewonderen, o onze Irakese bewakers waren op een gegeven moment erg druk met slingers. Het resultaat is alleszins acceptabel en zoals een van de PSD-ers mij toevertrouwde: much appreciated. Ze dachten niet zelf zo ver gekomen te zijn, maar gewoon een miserabele paar dagen door te maken zonder hun gezin. Dat gezin kunnen we niet vervangen, maar verder doen we wat we kunnen. Een echt Hollandse chocoladeletter, deel van de cadeautjes, moet toch wat leed verzoeten.

In wrede tegenstelling tot de kerstpogingen zijn de ratten nu echt de compound aan het overnemen. Vanmiddag zag ik er vijf tegelijkertijd, zoveel ratten zag ik nog nergens op een kluitje. Bang zijn ze ook al niet. We hebben hier katten, maar die lopen er met een boog omheen, of lopen over de zandmuur om maar geen rat tegen te hoeven komen. Morgen, als de Ops-guys terug zijn, maar eens even een strategie uitzetten. Ik wil echt zo’n beest niet tegenkomen op het toilet, zoals een van onze operators vanmiddag deed. Voor degene die de foto van de muizenval niet overtuigend vonden, hier een nieuwe van het moment dat een rat vast komt te zitten op de plaat. Het werkt, maar of het afdoende isx85

Update Bij terugkomst van het vorig verlof verhaalden collega’s van een rat, die op een avond het restaurant binnenkwam en een aantal dagen onder de bank verbleef. Daarna werd hij verjaagd. Geen vrolijk bericht, ik vind ratten enge beesten. Dit keer toen ik van verlof kwam was het nog erger. Net nadat ik mijn koffers weer in mijn kamer had gezet hoorde ik piepen, alsof er een jonge hond was. Nu hebben wij hier een hond, volgens mij ook een vrouwtje, maar die is niet echt in de gelegenheid voor nageslacht te zorgen. Even erheen, er stonden al drie PSD-ers ergens in een hoek te kijken. Toen ik aankwam zag ik al iets dat erg op een staart leek om de hoek van de deur, maar een hondenstaart was het inderdaad niet. Achter de deur, op een muizenvangplek, lag een rat op zijn (of haar) zij, zijn laatste piepen te piepen. Een PSD-er meldde dat hij het niet aan kon zien en of niet iemand het beestje uit zijn lijden kon helpen Dat was niet meer nodig, hij verdween snel in een plastic zak en werd afgevoerd. Huh, ik hoop dat hij of zij geen familie heeft hier op de compound. De grote kooi met het blokje kaas staat nog onaangeroerd. Een beetje levende haven is prima, maar die rat mag wegblijven. Doe mij dan maar een schildpad of een abu bres, die al maanden niet meer gezien zijn. Update: vanavond tijdens het film kijken liep een rat de defac in, ze komen binnen via de rioolpijpen. Jakkk.

Bij terugkomst vertelden de PSD-ers mij dat er een feest gaande was, met heel veel vlaggen op straat en ‘s avonds veel muziek en zang vlakbij. Tot laat in de avond, blijkbaar. Inderdaad, op de terugweg, in de straffe noordenwind, die het onaangenaam fris  maakte de afgelopen weken, vele, vele vlaggen boven de huizen uit. Forse vlaggen in de kleuren die hier passen: helder rood een groen, maar ook vooral veel zwarte vlaggen, in rijen langs de straten. Op de stoepen overal tenten, waarin men thee kon drinken zo te zien, en soms ook eten. Bij terugkomst even nagevraagd wat er gevierd werd. Men  vierde  niets, was het antwoord, men herdacht de dood van Iman Hoessein. Aan de plaatjes op de vlaggen te zien door onthoofding. Dat wordt tien dagen lang herdacht, met veel gebed, veel bij elkaar komen, als ware het een wake. En culminerend in de echte datum met daarna nog een paar dagen. De info is nogal afwijkend hier en daar, dus het kan ook net even anders zijn. Vasten hoort er ook bij en, iets wat we elk jaar weer met het journaal te zien krijgen, zelfkastijding. Volgens sommigen dan, men probeert dat te ontmoedigen.  De lokale collega’s hebben er een extra dag vrij voor gekregen, dus weer een lang weekend. Ook op kantoor hier en daar afbeeldingen van aan de muur, en het zwarte overhemd van een van de koks zal ook geen toeval zijn. Het deed heel spannend aan al die vlaggen. Ook in de buurt die ik kan overzien van af dit dak, zie ik twee tenten, met vlaggen en lichten. Ik hebr veel gezien hier in de buurt bij terugkomst.  Vanavond eens even van het dak af kijken wat men bij die muziek allemaal doet. Trui aan, ook al is de koude wind nu weg.

weer eens wat anders dan een voetbalvlag op je auto

Ashura versiering bij buren in squatterswoning