Hij is ongeveer van mijn leeftijd en zit naast mij op een palmmatje op het plein. Hij vertelt over zijn zoon, die in borst en voorhoofd werd geraakt door een sluipschutter op het dak in de januari revolutie. Toen hij bij de rechtbank kwam werd hem gevraagd wie hij verantwoordelijk hield voor de moord op zijn zoon, wie de schuldige was. Zijn antwoord: de man wiens foto boven uw stoel hangt. Maar de rechter piekerde er niet over Hosni te dagen in deze zaak. Hij kon zijn zoon meenemen als hij die beschuldiging in trok, als hij de echte moordenaar kende, kon hij terug komen. Nu is hij in de revolutie. Als hij dan al de schuldige niet voor het gerecht kan dagen, wil hij in ieder geval dat de revolutie slaagt. Zodat zijn zoon niet voor niets is gestorven. Zoals hij zijn er veel. Ze zitten hier in de plaats van hun kinderen, of ze zitten hier met hun kinderen. Mannen en vrouwen, in kleine tentjes. Op het plein, waar in de centrale ruimte langzaam weer wat meer tentjes komen, of voor het kabinet, waar de nieuwe premier door de achterdeur naar binnen moest op zijn eerste werkdag, omdat de voordeur bezet is door onwelkome gasten van de sit-in. Ze weten waar ze het voor doen. Ze geven het niet op.
HMD
Tegen mijn vrienden hier maak ik wel eens een grapje: de ene helft heet Ahmed, de ander helft heet Mohammed, lekker makkelijk. Erg ver zit ik er niet naast en een van de Ahmeds die ik ken legde mij uit hoe dat zo kwam. Natuurijk had u al bedacht dat Mohammed wel zou slaan op De Profeet (VZMH). Dat is ook zo. Maar Mohammed vroeg niet om alle zonen naar hem te vernoemen. De naam komt namelijk van de wortel hmd. De wortel is de basis voor het woordensysteem in het Arabisch, meestal bestaand uit drie letters.. Ahmed en Mohamed hebben beiden die zelfde letters en komen dus van de zelfde wortel en hebben dus dezelfde betekenis. Die betekenis is: dank zeggen. Ook Mahmoud betekent dus hetzelfde, en vandaar al die zelfde namen.
Maar het wordt nog grappiger. Toen Ahmed mij dit vertelde, van dat dank zeggen, realiseerde ik mij dat mijn derde naam, Eveline, hetzelfde betekent: dankzegging.
Geen wonder dat ik hier terecht ben gekomen, oplettend lezertje, het zijn allemaal naamgenoten!
Netwerk
In de afgelopen vijftien jaar is datgene waar ik veel plezier aan heb beleefd, het leggen van verbanden en het verbinden van vraag en aanbod of vraag en vraag. Er komt iemand langs met een probleem of een idee, en jij kent iets of iemand die zou kunnen bijdragen. Je doet eigenlijk niets, je trekt een laatje in je hersens open en daar ligt een contact dat nuttig is. Dat je dat in je eigen gemeenschap kunt doen als je een tijd in een bepaald wereldje mee draait is niet zo gek. Als het je ergens anders ook lukt, is het dubbel zo leuk. In mijn periode in Irak lukte het me op een gegeven moment ook om mensen met elkaar in contact te brengen. Daar zat ik negen maanden.
Maar dat het me de afgelopen dagen hier lukte om bij te dragen aan een oplossing voor een fors probleem, alleen door mensen met elkaar in contact te brengen in deze miljoenenstad, dat is een klein wondertje. Ik blij, de vragende partij blij, de aanbiedende partij blij dat hij kan helpen, en de mensen met het probleem hopelijk ook blij straks als hun situatie verbetert. Dat laatste moet nog blijken natuurlijk, maar in ieder geval wordt er aan gewerkt. En dat drie dagen voor vertrek hier, de timing kon niet beter.
Chaos
Het moet slechter worden voor het beter wordt: een oud gezegde dat nu zeker opgeld doet in mijn flatje. Druk bezig met sorteren, verdelen, weggooien en proefpakken van de spullen die met TNT naar huis gaan. Overal ligt nu rommel, maar het resultaat zal zijn dat het hier zo kaal is als toen ik kwam. Dagje binnen dus, tot ik vanavond een snel internet cafe ga bezoeken om een en ander weer gepubliceerd te krijgen. Mobinil laat ons allen gruwelijk in de steek. Mail lukt nog aardig, maar een pagina met plaatjes kun je echt vergeten. Heb ik tenminste een excuus om er vanavond uit te gaan. Het komt zelden voor dat ik binnen blijf en zeker zo aan het eind wellicht niet de meest voor de hand liggende keus. Maar wat moet dat moet, en inpakken hoort er ook bij. Dit boek gaat uiteraard mee als handbagage, dat scheelt weer een kilo.
Gelijk een eerbetoon aan Naguib Mahfouz, die vandaag honderd jaar geleden hier geboren werd in Cairo. Zijn Cairo Trilogie ga ik lekker lezen als ik hier vertrek, kan ik nagenieten.
Tenten
Een van de leukste stukjes Cairo is de tentmakersbazaar. Gevestigd in een overdekt eeuwenoud deel van Muizzistraat. Kleine winkeltjes waar kussen, wandkleden en bedspreien worden verkocht. alles met de hand geappliqueerd. Hele families houden zich met dit oude handwerk bezig. Ze maken de prachtigste dingen voor een weggeefprijs, en er komen haast geen toeristen. Die vinden alles eng, en dit is een drukke straat waar mensen door elkaar heen krioelen. Ik ben hier een paar keer op mijn dooie eentje geweest, en er wordt je geen strobreed in de weg gelegd. Met een tentmaker ging ik in overleg en ik kocht natuurlijk weer veel meer dan goed voor me is. Maar hoe kun je zoveel prachtige oude motieven weerstaan? Zeker als ze ook nog in de kleur van je huis zijn, is het lastig hangen laten. Inpakken zal ook wel weer lukken.Terwijl ik zat na te genieten in zijn kleine winkeltje met een glas hete Kerkedeh, kwam er een vrouw haar nieuwste wandkleed afgeven, een met prachtige vogels. Maanden werk, ter plekke betaald. Dus deze aanschaf is ook een soort economische ondersteuning, ik zit werkelijk voor een dubbeltje op de eerste rang.
Dus ook als u van patchwork houdt: Kom naar Egypte. Toen ik naar Tahrir reed met een taxi, kon ik het hele plein weer over. Voorlopig weer vrij voor verkeer. De sit-in voor Mogamma en Kabinet gaan onveranderd door.
Islamitisch Cairo
Mezelf het plezier gedaan nog een stuk Islamitisch Cairo te bezoeken. De laatste weken is het sightseeing er helemaal bij ingeschoten. Nu weer ouderwets zwerven door de straten. De Sultan Hassan en de Rifka Moskee bezocht, de een zevenhonderd, de ander honderd jaar oud. Vooral die eerste is prachtig, de tweede is meer een echo, maar heeft weer wel de Koningen van Egypte en de Sjah van Iran in huis. Daarna door de rode straat gelopen, met gewone huizen, gewone mensen, en af en toe een eeuwenoud optrekje. Bij de Bab Zuweila een tameia sandwich gegeten. Een half broodje gevuld met patatjes, falafal, tahine saus en als je wilt nog sla en tomaat. Kost niks. Volgens mij hebben ze de chips hier trouwens uitgevonden, ze worden hier vers gefrituurd op straat of voorverpakt (Leis) verkocht, en bij het diner geserveerd in restaurants van naam en in de woestijn. Bij de laatste moskee die ik bezocht het dak op gegaan en mezelf getrakteerd op een prachtig panorama van Cairo in het licht van een gouden ondergaande zon.
Ik heb mezelf beloofd terug te komen hier, en alles wat ik nog niet zag te bezoeken. Maar tot het zover is, was dit mijn afscheid van deze prachtige wijk. Morgen is het honderd jaar geleden dat de Nobelprijswinnaar Nagieb Mahfoez geboren werd. Volgens mij zag ik hem ergens in Muizzi straat een hoek om gaan, tussen de mensen waarover hij schreef. De foto hierboven is dus niet de moskee, het is alleen de koepel van de moskee, die 40 meter boven de straat uittorent.
Toekijken
Een aantal mailtjes verstuurd en een blogje plus Tweet geschreven in een poging hulp te krijgen voor oogslachtoffers van de revolutie. Op vier mailtjes zelfs geen antwoord, dus die hulp zal niet komen. Europa is druk met de crisis en kijkt ondertussen naar de volgende. Iran haalt het nieuws en Syrië haalt het ook nog, door het hoge aantal slachtoffers. Maar als er niet direct gestorven wordt, als er geen aansprekende uitslagen te verslaan zijn, dan is onze interesse in de Arabische lente bekoeld. Jammer voor de slachtoffers, maar wij kijken niet eens meer toe.
Vanmiddag weer een telefoontje met een vraag om hulp, nu voor een koptische gemeenschap ergens in opper-Egypte. Of ik iets kon doen. Indachtig mijn vruchteloze pogingen hierboven, me gewend tot een lokale weldoener. Misschien werkt dat wel.
Groppi
Nu mijn vertrek zo dichtbij is, komt de tijd van de “laatste keer’. Vanmiddag dus voor de laatste keer thee gedronken bij Groppi. Vergane glorie en wereldberoemd. Komt in alle gidsen van Cairo voor. Jugendstil versieringen, Jugendstil lampen aan het hoge plafond en gebakjes in de vitrine. Je moet geen haast hebben, de bediening komt als het hen past. Maar de baklava is er heerlijk, dus vanmiddag me daaraan te buiten te gaan. Op een tafel in het midden een herinnering aan de naderende kerst. Chocolade figuren die sprekend leken op Sinterklaas, maar die uiteraard Father Christmas of zijn Duitse broer voorstelden. Klompjes van chocola gevuld met snoep. Aan het eind van de straat ging de revolutie rustig door, maar hier zat men aan de thee.
Vrijdag
Een levendige maar zeker geen drukke vrijdag op het plein. Iets meer mensen dan andere vrijdagen, maar geen duizenden en duizenden. Alhoewel je niet moet onderschatten hoeveel mensen er nog zijn. Ze lopen rond, staan met elkaar te praten. Discussiëren, meningen uitwisselen, iets wat voorheen niet kon. Op die manier is ook besloten de actie op Tahrir af te bouwen. Of het plein wordt vrijgegeven voor verkeer moet nog besloten worden, sommigen zijn daar fel tegen. Zoals hier eerder geschreven, groeit het kamp voor het kabinet en ziet ook het kamp bij Mogamma er goed uit. De tenten opnieuw opgezet, de leuzen vernieuwd. Verse graffiti en foto’s van afgelopen januari. Bij de kabinet sit-in is het voordeel dat men weliswaar risico loopt overvallen te worden door de overheid, maar van dieven heeft men geen last. Dat was op het plein wel anders, daar sloeg menig zakkenroller zijn slag. Anders ook dan bij de vorige revolutie, toen dat niet voor scheen te komen.
Het tentenkamp is rustiger, georganiseerd. Er wordt geveegd, gegeten en gedronken. Gepraat en kunst gemaakt. Er wordt af en toe gevoetbald. Familie komt langs voor een praatje. Ze verwachten hier nog wel even te zijn. Achter hun pc’s midden op straat houden ze contact met thuis, als thuis tenminste weet waar ze zijn. Niet iedere revolutionair vertelt zijn familie dat hij mee doet. Zelfs El Baradei vertelde zijn moeder niet dat hij naar het plein ging.
Sorteren
Een mens verzamelt wat troep in drie maanden, oplettend lezertje, je gelooft het niet. Ik kwam hier in een vrij kaal appartement, en nu weet ik niet hoe ik alles thuis moet krijgen. Al die voordelige boeken en leuke spullen gaan me nog een hoop geld kosten voor ik ze met TNT thuis heb. Eerst probeer je alles nog in je extra koffer met duikspullen (niet gedoken) te krijgen, maar na drie keer proberen blijkt dat echt niet te kunnen. Dan maar een doos ergens regelen. Gelukkig heeft “de broer van” die veel, dus vandaag zo’n doos opgehaald. Daar moet het allemaal in passen. Pleister gehaald bij de apotheker beneden en morgen eens zien of ik alle boeken en andere spullen daar in kan proppen en wat er dan nog overblijft voor de koffers.
Dan blijven er nog zaken over die echt niet mee terug gaan Vandaag sprak ik free lance fotograaf Laurence, hij wilde wel een en ander hebben, de bofkont blijft hier nog een jaar nu hij werk heeft gevonden bij een lokaal nieuw tv station dat de zaken rond de revolutie verslaat. Vandaag elkaar even ontmoet in Café Tahrir om de plannen te smeden en ervaringen uit te wisselen. We zijn het er over eens: als we de berichten van thuis lezen, over weer, en vrije tijd en de normale zaken waar men zo al over twittert en bericht, dan kunnen we ons zo’n bestaan nauwelijks nog voorstellen hier. Maar tegelijkertijd is dat zoals het leven zou moeten zijn, en zijn wij natuurijk de vreemde eenden in de bijt. Zowel Laurence als ik voelen ons daar wel bij, ons hoor je niet klagen. Nou ja, als ik spullen aan het sorteren ben en weggooi wat echt weg kan, dan hoort u dat een beetje.









