Understanding Arabs, de titel van een boek wat ik bij een collega op een stapeltje zag liggen. Interessant, die doet tenminste moeite te snappen waar hij terecht is gekomen. Nou ja, gelezen was het boek nog niet uiteraard, maar de gedachte is ook wat waard. Vaak gaat men hier er van uit dat er maar een manier is waarop zaken gedaan kunnen worden: de Amerikaanse manier. Meestal is dat ook wel een goede manier, lekker duidelijk en snel. Maar het past hier vaak slecht in bestaande structuren en culturen, en veranderingen gaan altijd langzamer dan gewenst. In zo’n omgeving is het al mooi als iemand van te voren de moeite nam zo’n boek aan te schaffen. Is dan ook een collega die het met de lokale collega’s goed kan vinden en overal over de wereld vrienden heeft. Niet altijd vanzelfsprekend. Ik hoorde ook al iemand zeggen: "Kan me niet schelen hoe ze het hier normaal gesproken doen, wij betalen dit project. Ze doen het maar". Tja, je valt een land binnen, legt hier en daar wat plat, vernietigt de bestaande structuren en wil iets nieuws op zetten. Je noemt het hulp en zegt; wie bepaalt betaalt. Interessant inzicht wel. Dan maar liever iemand met zo’n (ongelezen) boek op zijn nachtkastje. Overigens ben ik er net in begonnen. Leek me wel een aardige aanvulling.

Collega S ging een weekje naar Kerada. SMEs of wel Subject Matter Experts doen dat met enige regelmaat. Er worden daar workshops gegeven die onze lokale staf trainen op de volgende stappen in het werkplan. We willen natuurlijk wel in alle provincies de zelfde inzet als het kan. Mij is het nog niet eerder gelukt om naar Bagdad te komen, ik had geen badge en had geen eigen afdeling. Dat is veranderd, ik heb nu beide, en volgende  week mag ik dus ook een paar dagen naar het centrum van de macht. Maar goed, collega S dus. Een vrolijke Yankee, die hier al meer dan twee jaar zit in Irak. Wetend dat hij altijd boodschappen doet vroeg ik hem een aapje voor mij mee te nemen. Was vroeger een vaste vraag aan iedere Nederlandse zeeman die het zeegat uit voer. Er zijn uiteraard geen aapjes in Bagdad,i k heb ze ook niet als speelgoed gezien dus het leek een vrij risicoloze vraag. We hadden een paar maal Skype contact over werkzaken en ieder gesprek eindigde ik met de oproep om toch vooral dat aapje niet te vergeten. Vanmiddag was S back on base en hij had een monkey mee. Twee doosjes met daarin een armband en een halsketting. Echt kamelenbot hoopte hij. Nou daar hoeft hij niet bang voor te zijn, zolang ze het niet proberen te verkopen als ivoor klopt dat wel. Kamelen genoeg in deze contreien. Een leuke ketting en armband, een leuk gebaar. Hij heeft ook nog voor mij gewinkeld, ik heb nu een externe harddrive van 500GB. Hoorde namelijk van een collega in Bagdad die 1000 films opgeslagen heeft. Die ga ik rippen! Die harddrive heb ik natuurlijk wel betaald, dat begrijpt u, oplettend lezertje.

Kijk, daar zitten mijn oplettende lezertjes. Die roze: geen idee! Maar die groene dat is vriendin I in haar caravan. En die licht blauwe is Michiel Driebergen, Standplaats Lemberg. Ook de moeite van het lezen waard.

Voor mijn deur hangt een vliegengordijn, voor mijn raam dat tegenwoordig regelmatig openstaat zit gaas. Toch zat er gisteravond een sprinkhaan op mijn bed. Een kleintje, niet zo’n engerd als vorige keer in mijn badkuip, die had rare sprieten. Dit was er een van het soort dat we vroeger zomers in de tuin vingen. Doodleuk op mijn lakentje. Vastgelegd voor het nageslacht. Vandaag weet ik het zeker: hij komt uit het bos van Eekhoorn en Mier, dat bos waar Toon Tellegen zo mooi over schrijft. Ik kreeg zojuist een bericht van vriendin H, zij kende deze sprinkhaan. Zo zie je maar, uit het oog maar niet uit het hart. Alle middelen worden ingezet om contact te houden, zelfs de Sprinkhaan uit het Tellegenbos.

PS Dat wordt weer geen Zilveren Camera dit jaar.

Ik roei graag, oplettend lezertje. Ben zelfs lid van een heuze roeivereniging RV De Kop. Roeide vlak voor vertrek mijn eerste wedstrijd. Buiten competitie geloof ik, we waren het enige gemengde team in die klasse. Een of twee keer per week heerlijk op het Oude Veer in Anna Paulowna onder de Hollandse luchten genieten van het bewegen, het water en de natuur.

Hier is dat allemaal niet mogelijk, dus hoopte ik in de gym op een roeimachine. Die was er niet, en die zou er ook niet komen, te duur in dit traject van het contract. Geprobeerd of er nog iets te regelen was met een kleiner en goedkoper modelletje. Dat viel niet mee, niemand had interesse, de heren heffen gewicht en lopen band. Net toen ik er niet meer in geloofde, werd er een roeier besteld. Niet zo’n echte dure, het zou een glider worden. Gisteren werd hij geleverd. Voordeel van het apparaat: als ik nog iets dikker word pas ik er niet meer tussen, dus dat is een aardige motivator. Nadeel is: de beweging gebruikt wel een groot deel van de spieren die je bij roeien gebruikt, maar het is een andere dan in een echte roeiboot. Een gegeven paard maar niet in de bek kijken en lekker elke dag een half uurtje doen als of. Zodat ik er tussen blijf passen in ieder geval en de spieren niet tot pap worden. En dat terwijl de Shat Al Arab hier op spitting distance ligt. Zucht.

Buiten zitten wordt steeds leuker. Het enige jammere is dat de zon onder is op het moment dat wij ons kantoor verlaten. Maar de avonden zijn nu heerlijk. Er is dus een terras gecreëerd. Weliswaar net aan de verkeerde kant van het restaurant, maar toch. Buiten ontbijten en buiten dineren behoort nu tot de mogelijkheden. En buiten met een (alcohol vrij) drankje de dag doorspreken zoals deze PSD-ers doen, is nu ook een optie. Ik hoop dat u ze niet herkent, dan heb ik een probleem.

Onrust op de gang vanavond terwijl ik naar een film zat te kijken. Geroep, gepraat, geloop. Deze gang is overwegend rustig dus ik zat met gespitste oren. Een klop op de deur. Vanwege de hitte ben ik niet in een toestand om de deur direct op te doen, maar ik heb gelukkig wel een simpel overgooi gewaad, ooit meegenomen uit Egypte. Het deed nu goed dienst. Niet de inleiding van vorige keer, of ik maar als de sodemieter helm en vest aan wilde trekken, wilde pakken waar ik erg prijs op stelde en naar de hal wilde gaan voor begeleiding naar de safe room. Er was een incident bij de poort. Grabbag weer gepakt, mijn camera en Ipod en een losliggende portemonnee in de grabbag en gaan. Duidelijk alerte PSD-ers, veel voelbare spanning, een poort die gesloten werd en een mannetje er bij, drukte in de safe room en het afroepen van namen. We zetten maar weer de stoeltjes uit, en bereidden ons voor op een warme avond. Ik zat nog niet of D, onze cockney meldde zich over de portofoon: It is now been confirmed: the shooting was for a wedding! Opluchting en gelach. We mochten allemaal weer terug naar ons kamertje. Het was een goede oefening, we bedankten onze bewakers uitvoerig voor de moeite en het alerte optreden. Die Egyptische jurk hangt nu aan het haakje naast de helm. Je hebt ze hier toch vaker en sneller nodig dan je denkt. Ik heb nu wel het laatste stuk van de film gemist.

Het blijft een vreemd gebeuren met de post hier, oplettend lezertje. Het komt wel, het komt niet, ze sturen het terug, het verdwijnt: alles is al voorbij gekomen. Ik heb het idee dat het er van af hangt of je een beambte treft die goed snapt wat hij ziet en de kaart in het goede bakje gooit. Ik denk maar even niet aan robots, dan zou het goed moeten gaan. Maar mijn privé onderzoekje brengt de volgende resultaten: post uit Den Helder wordt teruggestuurd, het zij vanuit Nederland, hetzij vanuit Bagdad. Post uit Groningen komt aan (als ze sturen dan daarvandaan). Post uit Brabant heeft de beste resultaten: 4 van de 6 kaarten zijn aangekomen, de 2 die niet arriveerden zwerven nog rond. Zo’n kaartje doet er dan wel even over. De laatste mail van Jacky uit Kaatsheuvel dateerde zij op 8 augustus, toevallig de verjaardag van vriend J. 22 augustus kwam hij aan in Irak en vandaag, een maand later, kwam hij aan bij mij. Maar dan heb je ook wat. Dus Jacky, bedankt voor deze onverwachte opkikker weer. De muur is nog niet vol, eens zien wat de rest van Nederland doet?

Het adres: Linda Rose Smit, RTI/#004, APO AE 09374. Jakcy heeft daar nog Basra Iraq aan toegevoegd, wat volgens de Amerikanen niet moet, we vermoeden dat ze regelrecht naar Irak zijn gestuurd en dat men daar is gaan zoeken. Maar ze zijn aangekomen in ieder geval. Het bewijs hierbij op de foto.

Ik schreef het hier al eerder: collega S heeft twee vrouwen. Dat leidt ook hier op kantoor tot grappen en opmerkingen, waar S zich wijselijk niets van aantrekt. De meeste Nederlanders weten dat het onder Arabisch recht mogelijk is meerdere vrouwen te huwen, maximaal vier. Daar zijn verschillende ideeën en gedachten over, van hoera dat wil ik ook tot ik moet er niet aan denken.  Door sommigen wordt deze polygamie gebruikt om te laten zien wat een achterlijke cultuur het is, die zoiets doet. Maar laten we even kijken waar het over gaat, hoe het wordt uitgevoerd en hoe wij het doen. Bij ons is polygamie verboden. Het aantal vrouwen en mannen is redelijk in evenwicht, met een beetje geluk vindt iedereen een partner. We hebben daarbij ook een wat ruimere keuze dan hier, je kunt hier ook trouwen met iemand van gelijk geslacht. Je kunt er ook voor kiezen niet te trouwen, allerlei relaties zijn toegestaan. Sex voor het huwelijk? Geen probleem. Ongetrouwd samen wonen en kinderen krijgen, doen we niet meer moeilijk over. Scheiden? Ga uw gang. We weten inmiddels dat scheidingen op kinderen meestal een zeer slecht invloed hebben, het weerhoudt ons er niet van. Op menige kinderverjaardag zitten zo veel ouders en stiefouders, dat het nog een hele puzzel is te weten wie bij wie hoort. Een vriendin er bij, naast je keurige huwelijk, is in sommige kringen meer regel dan uitzondering. We kijken dan vaak naar andere culturen, maar menig CEO heeft een aardige juffrouw er bij. Als we gescheiden zijn kunnen we ook zo weer een volgende relatie in stappen. We doen dus officieel niet aan polygamie, ontrouw en serie monogamie zijn aan de orde van de dag.

Dat alles is hier in Irak niet mogelijk (over het tijdelijk huwelijk zal ik het in een ander logje hebben). Je trouwt jong en vaak met degene die door je familie is uitgekozen, heel vaak ook iemand uit de eigen familie (of stam). Kwam vroeger bij ons in hogere kringen veel om het bezit te beschermen. Dat is minder lang geleden dan we denken.

De polygamie was overigens door Mohammed bedacht in een tijd dat er veel weduwen waren door de vele strijd die werd geleverd. Het meervoudig huwelijk verzekerde vrouwen dan van bescherming. Een van de vrouwen van Mohammed was daar een voorbeeld van, zij was veel ouder dan haar man. Scheiden is iets dat hier weliswaar kan, maar hertrouwen is vaak niet mogelijk. Zeker voor de vrouw is dat een onbegaanbare weg. Scheiden is hier nog schande, zoals dat bij ons dertig, veertig jaar geleden nog het geval was. Toen mijn zuster scheidde, kon zijn moeilijk woonruimte vinden, en al helemaal niet voor haar en haar kind.

Ik vroeg S op een rustige middag wat hem er toe gebracht had twee vrouwen te huwen. Zijn redenering was als volgt. Hij trouwde op zijn zeventiende, met een familielid dat voor hem uitgezocht was. Daarna ging hij naar de universiteit en ontmoette daar jonge vrouwen die zo'n beetje dezelfde bagage hadden als hij. Hij ontwikkelde zich, werd volwassen. Zijn vrouw, net getrouwd en eigen huis, had veel aandacht voor de huishouding en het kind, S voelde dat hij vaak op het tweede plan kwam en dat zijn vrouw ook aan zichzelf niet veel aandacht besteedde. S. wilde een vrouw die hij zelf uitgezocht had en die beter bij hem paste. Acht jaar heeft hij er over gedaan haar er toe te bewegen een tweede huwelijk goed te keuren. Waarom niet gescheiden, vroeg ik hem. Daar zijn een aantal redenen voor. Zijn al zeer bejaarde vader zou het als een schande ervaren en er op aangekeken worden, dat wil hij zijn vader niet aandoen. Er zouden  problemen komen over wie de kinderen bij zich zou hebben, geen van tweeën wilde uiteraard afstand doen en S vond ook dat zijn vrouw haar kinderen moest kunnen zien en omgekeerd. Na een scheiding zou de situatie voor zijn vrouw slechter worden, zij zou geen zekerheid meer hebben en een nieuwe relatie zat er niet in. En zijn vrouw had natuurlijk ook geen schuld aan de situatie, ook zij zit in een gearrangeerd huwelijk. Met een tweede vrouw er bij zou S iemand hebben die beter bij hem paste en door hemzelf was uitgekozen. Zijn beide vrouwen wonen in vrede samen, de vijf kinderen ook. Zijn eerste vrouw besteedt weer meer aandacht aan zichzelf en ook aan S. Iedereen heeft een dak boven het hoofd, er is geen geruzie. Overigens vindt S dat als een vrouw door haar man geslagen wordt of behandeld wordt als eigendom, dat dan een scheiding wel een goede oplossing is.

Vergelijk dat met de situaties die we allemaal maar al te vaak om ons heen zien, als we er al niet zelf mee geconfronteerd zijn: geruzie over de alimentatie, de bezoekregeling, de boedelscheiding, de vakanties. De woede en het verdriet van een verbroken relatie, waarin het zelden zo is dat men helemaal niets meer voor elkaar voelt. De jaloezie op de nieuwe partner(s.) Ik ga hier niet pleiten voor polygamie, de eerste vrouw van S. stond echt niet te juichen. Maar ik denk dat S. Nog niet zo'n slechte oplossing heeft gevonden voor zijn probleem. Er zijn in ieder geval minder verliezers. Het is in ieder geval niet stiekem en iedereen weet wat hij kan verwachten. Dat vond S dan ook heel belangrijk, hij wil een goede man en vader zijn, zijn familie geen verdriet doen, een goed Moslim zijn en aan iedereen aandacht schenken. Dat lijkt hem goed te lukken.