De maan staat al hoog aan de hemel, oplettend lezertje, als ik het kantoorpand verlaat. Komt omdat hij vol is en de zon al even onder is. De dinsdag is traditioneel een lange dag voor mij, zeker nu ik drie werkelementen bestier voor wat betreft de rapportage. De moskeeën zingen al. Even naar het dak, na de heerlijk warme dag waar ik niet van kon genieten is het daar nog wel even uit te houden. Het is rustig bij de buren, na de regenbuien lijkt het ook wat minder stoffig. De tenten staan er nog, eens zien wat er rond de 25ste gebeurt.

Het was een bewogen dag vandaag. Na veel hard werken en veel gebel en gemail is het de afdeling gelukt een afgekeurde assessment om te draaien in een goedgekeurde assessment met de hoogst mogelijke score en voor alle drie onze Provincies. Opgelucht en trots zijn ze, en terecht. Al het ploeteren niet voor niets geweest, een les geleerd voor de toekomst, maar vooral: ons werk heeft resultaat bij de Provinciale politici, en dus voor de burger. Ik weet: we zijn er nog lang niet, het is een pril begin. Maar we gaan de goede kant op hier.

Aan de reactie op de vorige blog over Joy merkte ik dat ik soms stappen neem die voor u, oplettend lezertje, niet altijd te volgen zijn. Zo schreef ik dat P zijn pasgeboren dochtertje voorlopig maandenlang niet zou zie en ook de foto’s wel een dag of vijf op zich zouden laten wachten. De terechte vraag van een van u: vijf dagen, waarom? Omdat hondengeleider P niet uit ons rijke blije westen komt, maar afkomstig is uit Oeganda. De enige samen met de kok, die nergens bij hoort hier. Een van de slechtst betaalde buitenlanders, maar dat stelt hem in eigen land in staat zijn gezin behoorlijk te onderhouden. Hij wordt niet altijd vriendelijk bejegend hier in Irak. Dat geldt ook voor zijn landgenoten die nu bewakingswerk verrichten in plaats van de Amerikanen. Maar goed, P dus, met zijn dochtertje. Een digitale camera, bij ons een hebbedingetje, heeft hij niet. Een laptop voor zijn vrouw en internet aansluiting thuis: onbetaalbaar. Dus moet er iemand komen die wel digitale foto’s kan maken. Een broer, met een mobieltje. Die woont niet in de buurt en heeft ergens werk, voordat hij er is duurt dat even. Dan moeten die foto’s via een internetcafé verstuurd worden. Ook niet op de hoek, en zijn vrouw kan dat niet doen met haar drie kinderen. Dus ben je gauw 5 dagen verder. Wat dan binnenkomt is van een matige kwaliteit, de belichting is niet geweldig. Maar het baby’tje wel, Joy ziet er uit als Oeganda’s welvaren. Trots laat hij haar zien tijdens de lunch via een toevallig aanwezige laptop. Ik heb ze overgenomen en wat geprobeerd te verbeteren, en daarna op A4 uitgeprint en laten lamineren. Heeft hij in ieder geval iets voor aan de muur, tot er meer foto’s komen of hij naar huis gaat.

S maakt zich zorgen, oplettend lezertje. Toen ik vanmiddag het kantoor verliet, was hij nog volop bezig. Zaterdag was de hele ploeg aanwezig voor een extra dagje hard werken. Wat bracht ze zo ver? De assessment. Een halfjaarlijks gebeuren waarmee onze geldschieter USAID via ons wil weten of wat we doen zin heeft. Dus niet alleen: hebben jullie gedaan wat wij vroegen, maar is daardoor bereikt wat we wilden? Is het Provinciaal bestuur vooruit gegaan? Geen misselijke vragenlijsten, zeer gedetailleerd, en of we ze maar even in willen vullen. Iedereen had het aan kunnen zien komen, maar ja, plannen, dat blijft hier toch iets echt buitenlands. Dus nadat de vragenlijst in eerste instantie onvoldoende was beantwoord kreeg S, die Senior Provincial Advisor van dit werkelement is, het hele zwikje terug met de opmerking dat er voor  een onderdeel onvoldoende was gescoord om te kunnen tellen. Uitgerekend publieks participatie, waar we ons zo druk over maken. Maar de vraag: hoe vaak wordt de klachtenbus geleegd en wat zijn de resultaten van de klachten, ja, dat duurt langer dan vijf minuten voor je daarop de antwoorden  hebt losgepeuterd uit het betreffende ambtenaren apparaat. Ook een bewijs dat een interview op tv of radio heeft plaats gevonden is na een paar maanden hier niet zo eenvoudig uit een la te trekken. Goede leer voor de volgende keer, ik heb S geprobeerd duidelijk te maken dat hij deze vragen al kon kennen voor we aan het werk begonnen. Dus nu de vragen voor volgende keer op het bureau en iemand belasten met de bewaking  van de documentatie. We worden dan misschien geknipt en geschoren door Bagdad, maar er is in ieder geval een les geleerd.

Toen ik vandaag weer terug zou gaan naar de compound bleek A ook de post te hebben opgehaald, met daarin twee kerst/ nieuwjaarskaarten. Een uit Haarlem van M en een uit Uitgeest, van P. Lieve kaartjes allemaal, en de snelste was hier binnen twee weken. Wie volgt?

Bij buiten komen blijkt dat de kou weer heeft plaatsgemaakt voor een zonnige dag zonder wind. Naar de coffeeshop voor thee en een broodje. Het eerste wat ik zie is een aantal gewapende Irakezen, die wapeninstructie krijgen tussen de trailers. Als ik terugkom van de thee, zeg ik ze gedag in het Arabisch, dat is al erg uitzonderlijk kennelijk, ik krijg en complimentje voor mijn uitspraak. Daarna wacht het monster van een auto op mij om de base verder te verkennen. Ergens lunchen, de wapens weer naast de stoelen in het grind, naar de pedicure (Filippijnse dames), nog wat boodschappen hier en daar, en onder de black hawks, terwijl er een tanks langs dendert, rijd ik weer een rondje. Salsa was het plan, maar uiteindelijk belanden we overal en nergens, tot diep in de nacht. Gezellig, rommelig, afwisseling. Vanochtend nog een kop thee met een croissantje cheddar in the Lounge en weer terug naar de compound. Minder vertier en afleiding, maar de levensomstandigheden zijn er vele malen beter. Alsof je thuiskomt na een weekje kamperen zo ongeveer. Je waardeert weer de kleine geneugten van een schone badkamer en een comfortabel toilet, de geruisloze verwarming en de vertrouwde gezichten. Een verse werkweek die we weer met volle energie ingaan.

Ik heb me hier aangesloten bij de Cairo Hash House Harriers. Klinkt ernstig maar is het niet. Ze organiseren wekelijks een loop, met spoorzoeken en na afloop fun and friends. Een keer per jaar is er bal, en ik trof het. Dus afgelopen middag laat naar vriendin C en gepikt en gedreven, zoals een marine uitdrukking zegt, naar de plek aan de Nijl waar de Felloeka’s op ons lagen te wachten, met welkomstdrankje, comité en een roos voor de dames. Na een prachtig tochtje over de Nijl naar de andere kant, kwamen we aan op een open terrein omzoomd met hoge palmen, bananenplanten een dansvloer en prachtig gedekte tafels op het grasveld. De gebruikelijke feestelijkheden, met speeches, prijsuitreikingen, een verloting voor het goede doel en een uitstekende DJ. Echt heel laat werd het niet, maar voor je weer met de boot terug bent aan de overkant en dan thuis, is het midden in de nacht. Een ongekende rust op straat, je herkent gewoon je eigen wijk niet meer met al die lege ruimte en dichte winkels. Maar het allermooiste, buiten de vele vriendelijke mensen en het dansen deze avond: de maan was nog haast vol.

En die maan staat dan zo hoog aan de hemel dat je je hoofd in je nek moet leggen rond middernacht.

Ik heb hier een aantal keer geschreven over de base of de COB, oplettend lezertje. Deze dagen heb ik wat meer tijd, en ook een grote auto tot mijn beschikking om rond te rijden. Automaat uiteraard, zeer interessant. Er is hier van alles, maar je moet wel weten waar. De base is een uitgelezen plek voor blast walls en zandzakken, dus alles lijkt wel wat op elkaar. Allerlei sub basesjes, die onder verschillende veiligheidsregimes vallen met eigen hekken of bewakers aan de poort. Donderdagavond is hier de avond dat voor velen het weekend begint. In The Oasis is live muziek. Een ensemble van de zoveelste airborne divison band speelt er lustig op los. Latin en rock. Echt muziek om op te dansen en het vloertje ligt er, maar men kijkt, en staat, en danst niet. We eten bij de turk, buiten, in de kou, het is hier nu fris ’s nachts, maar binnen brandt de tl verlichting op volle kracht. Een aardig ongestructureerde maaltijd, met steeds meer mensen die aanschuiven en gerechtjes die door iedereen gegeten worden. De militairen mogen alleen in uniform verschijnen, die dragen geen burger. Die staan dus volledig gewapend, geweer om de schouder of pistool op de heup, gezellig met elkaar een sigaartje te roken. Drank is er niet op dit soort plekken. De combi drank en wapens is dan ook geen gelukkige.

Stelt u zich een kaal veld voor, met zand en grind. daar omheen trailers, die gebruikt worden als winketjes. In de bediening: Iraki, Indiërs, Pakistani, Turken. Net als in de winkeltjes. In die winkeltjes van alles waarvan je nooit dacht dat je het zou willen hebben. Toch wordt het verkocht, alles glimt en blinkt en is in China gemaakt. Ik ga hier op zoek naar een elektrische vliegenmepper. Iemand heeft bedacht dat er een fontein moest komen, dus nu is er een kuil, daaromheen stenen en een straal water die vrolijk omhoog spuit. Een struikje hier en daar doet dappere pogingen groen te blijven. De toiletten zijn van die plastic hokjes die je bij evenementen ziet. Betegelde routes langs de winkeltjes. Klapstoetjes en plastic tafeltjes op het terras van de druk bezochte Turk. Waterpijpen bij het loket en rijen om af te rekenen. Men kan gratis eten in de Defac, daar is het eten uitstekend, maar voor de  afwisseling gaan mensen hier toch graag zitten af en toe. In het midden, naast de ongebruikte dansvloer: een stier met een opblaasmuur om zich heen. Daar kun je dan rodeo rijden, maar niemand die zich daar aan waagt. Bij mij aan tafel Amerikanen, Britten, Franxe7aises, Latinos. Na het eten naar de avond in de Donkey bar. Een genodigden lijst met namen, vrouwen mogen er altijd in. De drank is duur, de muziek is hard, buiten is het fris. Tot diep in de nacht praat en drinkt men. Ik ontmoet en aantal mensen die met nuttige dingen bezig zijn hier en haarscherp in de gaten hebben waar het in het Midden-Oosten om draait en hoe succesvol de Westerse interventie is. Afspraken voor verdere gesprekken worden gemaakt. Terug in de trailer is het behoorlijk koud en halverwege de nacht accepteer ik dat het dekbed daarvoor niet is bedoeld. De verwarming gaat aan. Dan kun je niet slapen van de herrie, maar ben je in iedere geval warm als je wakker ligt.

restanten van een neergekomen projectiel in de Donkey Bar

  Ik ben er even een paar dagen tussen uit, oplettend lezertje. Naar de COB, ditmaal zonder vast omschreven doel en al helemaal niet op weg naar vakantiebestemmingen. Altijd even leuk weer een ritje te mogen maken en om me heen te kunnen kijken. De vlaggen van Ashura, wat rond de 25^ste deze maand pas echt afgelopen is, wapperen nog vrolijk (of eigenlijk juist droevig) in de wind. De schapen, de koeien en de paardenkarretjes waren er allemaal weer. De kleine winkeltjes blijven fascinerend. Dit keer een voor mij nieuwe route, met daarlangs een aantal flink grote bedrijfspanden, allemaal te maken met olie & gas. Zelfs het Oil&gas College gepasseerd. Weer al die grappige kleine bromkarretjes kunnen zien, en de mannen die op straat van alles verkopen aan langskomende auto’s. De pantserwagens langs de weg, waar het verder behoorlijk rustig was. En weer het besef: hier moet nog veel gebeuren. Wie een goede bestemming weet voor gebruikte plastic flesjes kan hier een fortuin verdienen, als hij durft. Wie een slim idee heeft voor het hergebruiken van beton kan hier eveneens goede zaken doen. De T-walls of blast walls staan overal. Als hier ooit de vrede uitbreekt valt er heel wat op te ruimen. Te hopen is dat men dan de wegen gaat verbeteren, daar kunnen die walls dan in stukjes onder. Het is zo zeer een symbool geworden van dit land na 2003, dat de PX ze in miniatuur verkoopt. Dan kun je ook nog uitkiezen van welke stad je er een wil, en of je er een munt in wil hebben. Misschien moet ik er maar een kopen, ze beheersen hier het straatbeeld meer dan de Hollandse molen of Manneke Pis in Brussel. Hier op de base een aantal mensen gesproken, vanavond een maaltijd iv het Turkse restaurant, muziek ergens van een Army Band, dus wie weet komt het nog tot dansen. Ik heb mijn gymschoenen aan, dus dat moet lukken.

Als mensen terug komen van de COB loop je kans dat iemand de post heeft opgehaald. Vandaag kwam M dus met mijn portie aan: een pakje, zelf besteld bij Amazon, met daarin een bijtdier voor het dochtertje van P. Hij was er erg blij mee en wilde het eigenlijk niet openmaken. De nieuwsgierigheid won het echter dus hebben we het mooi ingepakte pakje (doet Amazon ook voor je) zorgvuldig opengepeuterd. Hij begreep gelijk ook dat als hij zijn dochtertje voor het eerst zou zien en zij het speelbeest zou krijgen, zij dan ook al ” a sense for these things” zou hebben. Hij heeft ons nogmaals uitvoerig bedankt voor alle meeverwachten dat we met hem deden. Het heeft hem goedgedaan en hij heeft het telefonisch ook zijn familie laten weten. Het cadeautje is voor hem een symbool van zijn ervaringen hier. Kleine moeite, groot plezier dus.

Het tweede was veel onverwachter: een kerstkaart van H. Verstuurd toen ik in Den Helder was, en dus ingericht als Nieuwjaarskaart. Met goed gevolg, binnen drie weken aangekomen, dat is toch knap. In Den Helder kunnen ze het dus best. Bedankt H, voor het leuke kaartje. Missie gelaagd.

Sinds enkele weken is A weer terug. Na een half jaar Thailand voor zijn Masters Engels komt hij het rapportage team tijdelijk weer versterken. Iedere ochtend ga ik even alle kantoren langs om goede morgen te wensen. Van A krijg ik dan mijn “share”: een kauwgompje. Als ik overdag langs wip mag hij graag in gesprek gaan, bij voorkeur over filosofische onderwerpen. Wachten op Godot, bijvoorbeeld, van Becket, mag hij graag over van gedachten wisselen. Of de zin van het leven, de plaats van religie. Vandaag vertelde hij me dat hij wil doorgaan voor zijn PhD. Engeland zou voor de hand liggen, maar is verschrikkelijk duur. Nederland, zou dat wat zijn? Kun je daar als Iraqi zonder problemen zijn? We kwamen te spreken over de huidige tijd, over hoe mensen elkaar bejegenen. Dat het toch erg is, dat fundamentalistische terroristen, extremisten, het verpesten voor de normale mensen. Volgens A maakt het niet uit wat je gelooft, als je maar een goed hart hebt. A is schoon geschoren, zoals de meesten van onze medewerkers, hoewel sommigen een trendy 3 dagen stoppel onderhouden. Hier handig, omdat je dan ook voor religieus aan kan worden gezien. A had een baard, toen hij nog in zijn stadje woonde. Die heeft hij afgeschoren. Prompt werd hij bedreigd door een enghartige fundamentalist die vond dat dat niet kon. A antwoordde dat zijn baard zijn zaak was en verder niemand aan ging. Volgens A’s broer is het voorlopig verstandig als hij niet thuis komt in het dorp, hoewel die broer een goed gesprek heeft gehad met de bedreiger en hem verantwoordelijk stelt als A om mocht komen. A houdt dapper vol. Gelukkig maar. Als we er allemaal zo over denken, bewijzen dat het gaat om het mens zijn en niet om het geloof, als wij bewijzen dat we naast elkaar kunnen leven als vrienden, dan moet de rest vanzelf volgen. Kleine, kleine stapjes maken samen verschil. Ooit, na de moord op Theo van Gogh deed ik eerder deze oproep voor de werkgroep Dialoog: “De eerste stap neem je altijd zelf. Loop met mij mee.”