Ik had maandag keurig een wagen besteld voor vandaag half acht, oplettend lezertje, en hij zou zeker hebben klaar gestaan als we om half zes ’s middags waren gekomen. In de pc stond 17.30. Dus het duurde even voor er iemand bij het bureautje op het vliegveld was en toen duurde het even voor onze auto rijklaar was. Daarvoor kregen we dan wel een bijna splinternieuwe volkswagen polo mee. Beter heb ik hier nog niet gereden, en alles er op en er aan. Toen nog even naar de bank om mijn reisgenote haar geld te laten pinnen (mijn bank kaart werkte gelukkig weer mee) en nu we dan toch in het centrum waren nog even langs mijn tuinhuisje om de hoek om nog even een jasje en wrap op te halen, want de zon scheen niet.

Maar dat was dan ook het enige dat we te klagen hadden vandaag. Het schiereiland van Hammamet/Cap Bon verkend. Nou ja, halverwege dan. We dachten Sousse te halen vandaag, maar overnachten nu in Kilibia.  Ze hebben er een fort, prachtig strand en er zijn wat grotten ergens, die we over zullen slaan. Hoogtepunten vandaag:  De prachtige afdaling langs de kust naar Le Korbous. Ze hebben daar hete bronnen. Een komt er uit in zee, zodat je daar in zee warm kunt baden. Het plaatsje heeft een aantal Thermen, hotels waar je het water kunt gebruiken, ingeklemd tussen de omringende rotsen. De sfeer van een badplaats buiten het seizoen, met de weg naar het zuiden geblokkeerd door weer een aardverschuiving. De in de gids aanbevolen restaurants, een hobby van mijn reisgenote: dicht. Mijn ontbijt bestond uit een kopje thee bij de autoverhuurder. In Soliman stopten we om pollen te kopen, want ze hebben in dat stadje honingwinkels. Inderdaad, een winkel met honing, honing, en honing. En pollen dus. Verschillende smaken, afhankelijk van de bloemen waar die bijen tussen stonden. In het eerste winkeltje zaten twee dames slaperig met het hoofd op de toonbank. Daarna even een rondje gelopen, op zoek naar kaas. Uiteindelijk kwamen we op de markt. Mensen lopen mee om je de weg te wijzen, spreken ja in het Engels aan om hun taal te oefenen en het beste brood aan te bevelen. Een oudere heer hoopte dat Obama zou winnen, beter voor zijn land. Van Romney verwachtte hij niet veel. Een jaar had hij in de VS gewoond, zijn Engels was uitstekend. Op het plein rond de moskee, een heel oude, talloze tafeltjes en stoeltjes tussen de bomen, op dit middaguur vol mannen. Licht verbaasd ons te zien, hier verder geen toerist te zien, en dan ineens die twee vrouwen, overduidelijk niet van hier. Iedere school onderweg wordt gemarkeerd door uiterst onaangename verkeersdremplels. Als de school uit is blijven de tieners in grote groepen om de school hangen. Hier en daar taferelen die je vast zou willen leggen. Twee oudere mannen voor een huis, traditionel chechias op, wintermantel al om. Vrouwen in de witte omslagdoeken. Maar ook jonge meiden, de haren dansend. Prachtig heuvelachtig landschap met olijfbomen, tijm, rozemarijn, eucalyptus, metershoog riet en veel waar we de naam niet van weten. Bij Kerkouane een Punisch indrustriegebied, dat ooit onderdak bood aan zo’n 2000 mensen die zich bezig hielden met het winnen van purperen verfstof, de kleur van de keizers, vevaardigd uit de murex schelp via een rottingsproces. Na vernietiging verlaten en alle hoge muren hergebruikt door de Romeinen verderop. Maar nu een UN World Heritage plek, met elk huis zijn eigen zitbadje.

In Kilibia aangekomen in de namiddag eindelijk een restaurant uit de gids van mijn reisgnote. Prachtig uitzicht, leuke bediening en aankleding, tegenvallend eten tegen te veel geld. Na donker aangekomen in het hotel dat nog open was, de andere plek uit de gids had geen kamers vrij: onderhoud. We hadden sterk het vermoeden dat ze geen zin hadden de hele zaak op te tuigen voor twee toeristen. Ook in dit hotel minder kamers ter beschikking dan je zou kunnen verwachten, maar hier zit ik dan, op een ruime kamer, met tv, een breed bed. Na een kopje thee op het balkon is mijn reisgenote inmiddels onder zeil. Ik ga nog even de gids uitpluizen om te zien wat we morgen wel en niet willen zien.

Weer die haan, weer die (fantastische) zonsopgang, weer rustig op straat vanochtend, oplettend lezertje. Maar nu wel taxi’s, dus op de goede dag en tijd stond ik klaar voor onze trip naar Beni Mtir. In het  centrum weer geprobeerd of mijn bankkaart het deed, wat niet het geval was.

Met 16 man van 8 nationaliteiten een fantastische dag gehad. De meesten kende ik totaal niet, maar dat maakte niet uit. Goede gesprekken in de bus die van politiek en economie naar milieu problematiek leidden, goede inzichten gehoord en gedeeld. Lang niet altijd waren we het eens, maar er werd met verstand van zaken gediscussieerd, er was respect voor elkaars standpunten. Als iedereen zo zou discussiëren, wat een leuke wereld zou er dan zijn.

Door een (ik kan het niet helpen) zonovergoten landschap naar de eerste stop gereden. 28 Graden in november, mij hoort u niet klagen. Bij de eerste stop weer geen thee. Bij aankomst in Bulla Regia een terzaken kundige gids. Zij sprak in rap Frans dus af en toe dwaalden mijn gedachten wat af, maar met mijn inmiddels opgebouwde kennis van Romeinse restanten kwam ik een heel eind. Weer een prachtig uitgerbeid en goed behouden complex hier, met een volledig theater, een uitgebreid badencomplex. De hoofdstraten waren nog goed aanwezig. Dit complex was ooit een stad van zo’n dertigduizend inwoners, heel groot voor die tijden rond christus. Van hieruit werd graan en marmer vervoerd, en wilde beesten als beren en leeuwen die hier nog in de bergen rondliepen. Hier ook huizen in twee verdiepingen, de onderste onder de grond en weg van de hete zon. Die ondergrondse verdiepingen zijn zeer gaaf bewaard gebleven. Er zijn hier  mozaïeken van een schoonheid, dat het een foto zou kunnen zijn. Heel veel pixels zeg maar. Bovengronds een prachtige omgeving, een zeer meewerkende blauwe lucht, en af en toe nog een bezoeker, Tunesische stellen. Ook een groep Franse gelovigen die in de restanten van de Basiliek hier een mis opvoerden, compleet met priester in wit gewaad en fraaie zang. De moskee aan de horizon vond het allemaal goed. De heuvels hier zitten nog vol met de restanten van de woningen van werkers en slaven van deze stad, de olijfbomen groeien tussen de ruines. De koeien en schapen grazen als in die tijd, en de mensen verzamelen wat het veld hen brengt. Aronskelken en andere onduidelijke bloemen bloeiden nog,net als de madeliefjes. In het voorjaar staat dit gebied vol bloemen, maar ook nu bewezen de vele vlinders dat er voor hen nog genoeg te eten was in november.

Na een lunch in de bergen, in een tentje langs de weg, kwam onze bosgids ons ophalen. Een forse wandeling die verkocht was als anderhalf uur, maar twee keer zo lang was. Het bos een echt bos, met oude kurkeiken, gevarieerde begroeiing, sporen van ree en zwijn. Mannen die  paddenstoelen verzamelden die voor een habbekrats te koop zijn. Rust en stilte en frisse lucht, en af en toe afval. Aan het einde van het pad De Waterval. Nou ja, watervalletje, erg hoog was hij niet, maar de omgeving was sprookjesachtig, met twee poeltjes die uitnodigden tot zwemmen. Bij het vallen van de avond op weg naar het dorp en de bus. Een bergdorp wat erg aan Oostenrijk deed denken. Alleen de moskee leek misplaatst. Nou ja, dat en de sanitaire voorzieningen, die zijn in zo’n dorpscafeetje ook anders dan bij ons of in Oostenrijk. Op de terugweg in het donker in alle plaatsjes nog terrassen vol mannen, hier en daar een winkeltje (vol mannen) en op de straatverlichting wordt bezuinigd.

Geen teken van onrust, revolutie, ellende of narigheid deze dag. Hier leidt men ogenschijnlijk het leven zoals dat al honderden jaren geleid wordt. Aan de oppervlakte niets dan rust en vrede.

Het blijft de meest fascinerende plek van Tunis, oplettend lezertje, de Medina en de wijken er om heen. Vandaag met twee groepen daar naar binnen, maar ze beiden verlaten en ons eigen plan getrokken. Door straatjes en poortjes, gegeten tussen de Tunesiërs in een overvol tentje, bij de zilversmid en de chachi verkoper op bezoek, onderhandeld over een kalligrafisch werk met de tante van de maker. Aangesproken door voorbijgangers die de weg wilden wijzen of ons in het Engels vertelden hou oud de huizen waren waar we voor de deur stonden. Meisjes die met ons wilden kletsen, zoals wij dat in onze jeugd ook graag deden met buitenlanders. Een man (de plaatselijke pleingek vermoedelijk) die mij kwam vertellen dat mijn haar zo mooi was en of ik het wilde verkopen. Dat hoor ik in Nederland nu nooit eens. Zoetigheid geproefd en gekocht bij de koekjesverkoper aan zijn karretje op een pleintje.

Onbekende straatjes, pleintjes en onderdoorgangen. Weer vele prachtige deuren en doorkijkjes gezien. Soms nauwelijks een idee waar we precies waren, maar je komt altijd weer terug waar je begonnen bent. De dag afgesloten op het dakterras van twee weken terug, bij het vallen van de avond. Op de terugweg in de taxi langs de weg een bord met tijd en temperatuur: 23 graden na zonsondergang. Niet slecht voor november.

Morgen weer er op uit. Naar Bulla Regia en Beni Mtir. Ik kan nauwelijks wachten.

De raadselen van het internet, oplettend lezertje, blijven me verbazen. Zo dacht ik dat mijn telefoontegoed op was omdat ik met sommige apps het bericht krijg: geen internet verbinding. Maar nee, ik heb tegoed genoeg. De mails komen binnen, maar andere zaken weer helemaal niet. Geen idee hoe dat werkt. Lastig maar niet ernstig. Wat wel heel vervelend was of nog is wellicht: mijn bankkaart maakt geen verbinding met Nederland, en er zijn meer mensen die daar last van hadden.

Dus niet pinnen. Normaal niet zo erg, maar nu wel heel ongelukkig getimed. Door overdracht van geld naar de burgemeester van Dhehiba had ik echt alleen nog wat muntgeld in huis, bij elkaar zo’n beetje vijf euro. Weekend voor de deur met geplande uitstapjes, de huur moet betaald, de auto gehuurd, kortom: lousy timing. De bank gemaild, maar die lezen niet elk moment de mail dus voor ik ze aan de lijn had (ze belden mij keurig terug) was de middag al voorbij. De bank dacht keurig mee en kwam met het idee geld te storten bij de bank hier om de hoek. Maar helaas, dat kon niet volgens die bank om de hoek. Niet bij hun, en bij geen een bank. Ook de visacard wilde geen contact maken. Uiteindelijk met een kennisje hier afgesproken dat ik van haar cash kon lenen. Vanmorgen in de stad (van mijn laatste dinars met de taxi daarheen) weer mijn bankpasje geprobeerd, zonder resultaat, en in arremoede nog maar een keer de visa erachteraan. En zie: het wonder geschiedde, mijn geld kwam uit de automaat. Dat geld uit de automaat is trouwens een dure hobby hier en met de lage bedragen die ik per dag kan opnemen loopt het aardig op. Maar mijn bank, die mij vanmiddag keurig nog eens opbelde om te vragen hoe het er mee stond, zegt dat daar een mouw aan te passen valt. Benieuwd wat de automaat mij morgen brengt, maar verhongeren zal ik in ieder geval voorlopig niet.

Gelukkig heeft de actie voor Dhehibe op Facebook en in de Helderse kranten al wat opgeleverd. Nog niet echt heel veel, maar genoeg om nutig in te zetten. Toevallig was de burgemeeser van het dorp in Tunis voor een seminar. De middag had hij vrij, en konden wij er op uit.

We wilden tafeltjes en stoeltjes. Die zijn hier, maar wat we vonden was of te zwak en van plastic of te versierd met Disneyfiguurtjes en daardoor veel te duur. We besloten dat de spullen ter plaatse laten maken veel voordeliger kan zijn en ook de plaatselijke economie steunt. Doorgeproken hoe dat het beste aangepakt kan worden, met het vragen van offertes, het betrekken van de plaatselijke bevolking en verantwoording achteraf incluis. Daarna keurig een ontvangstbewijs opgesteld in het business centre van het hotel. Daar stond een prachtige Mac, met een frans toetsenbord. Handig voor alle accenten maar iedere a werd een q. Uiteindelijk is het allemaal gelukt, kregen we keurig drie exemplaren uitgeprint en werd het geld overgedragen. Mooi zo, oplettend lezertje. Dit bericht zullen we ook op de betreffende facebook pagina zetten. We krijgen per mail en foto te zien hoe een en ander aangepakt wordt en wat het resultaat is. Daarna weten we gelijk hoeveel er nog nodig is om alle kinderen een tafeltje en stoeltje te kunnen geven.

Ik werd vanmiddag al gebeld door iemand uit Dhehibe die informeerde hoe het er mee stond. Zij volgen de zaak op de voet via de pagina, en dat geeft vertrouwen.

Had ik nu maar beter mijn best gedaan, oplettende lezertje, vroeger op school. Dan had ik al die zwakke werkwoorden in het Frans beter onthouden en hoefde ik nu geen Franse juf te hebben, elke woensdagochtend. Nu zit ik hier, behalve twee keer in de week Arabisch, ook een keer in de week pogingen te doen het Frans te verbeteren. Valt nog niet mee. Voordeel van al die lessen: het zijn conversatielessen en ieder onderwerp is goed om een taal te leren. Dus praat ik met mijn Franse juf (in het Arabisch ben ik snel uitgepraat) over het dagelijks leven hier. Een van haar problemen: haar reserve wiel wordt steeds uit de auto gestolen, met alle beschadigingen aan de kofferbak van dien. Ze heeft van alles geprobeerd en heeft uiteindelijk besloten zo’n opvulspulletje mee te nemen, zonder rijden is te gevaarlijk. Maar zelfs die cilindertjes worden gestolen. Autowielen zijn hier duur en de moeite van het stelen waard. Auto’s zijn eigenlijk oo niet te betalen, duurder dan bij ons vanwege de belastingen, en mensen verdienen hier veel minder. Toch rijden veel mensen auto, alles op krediet, net als de vriezer en de televisie.

Mijn Frans is dan weer wel goed genoeg om alle artikelen op het internet tot mij te nemen. Tunesië haalt weer even de internationale nieuwssites en het journaal nu er af en toe een of meer doden vallen bij rellen of opstootjes. Extreme groepen Salafisten vallen alcoholverkopers aan, worden tegengehouden door veiligheidsdiensten. Dan vallen over en weer gewonden, de extremisten gebruiken zwaarden dus verschillende mensen missen nu vingers. Een imam stierf door een politiekogel en geruchten over een tweede dode gaan rond. De moskee van waaruit deze aanvallen worden geregeld, en die bij de gedode Imam hoorde, is volgens een politiewoordvoerder gevuld met wapens als messen, zwaarden en molotovcocktails.

Men heeft beloofd hardhandig op te treden, maar morgen is ook een sit-in aangekondigd. Sommige beveiligers vinden dat ze meer ruimte moeten hebben om op te treden tegen zulke agressieve groepen. Steeds meer berichten ook van en over mensen die vinden dat de revolutie tot nu toe niet geslaagd is en dat men teleurgesteld is in de vooruitgang. Nog  8 maanden tot de verkiezingen, benieuwd hoe dat gaat lopen en of die verkiezingen gehaald worden zonder erger geweld dan tot nu toe.

Werk, daar ging het vandaag over. VNGI en hun hier op gezette CILG werken samen met onder andere de Denen aan een project om jongeren aan het werk te krijgen. De werkloosheid onder jeugd is hier hoog en onder de Universitair afgestudeerden nog hoger. Men heeft zich gecommiteerd om werkbegeleidingstrajecten uit te voeren en entrepeneurschap te begeleiden en te bevorderen. Heel herkenbaar allemaal, ook in Nederland zijn die trajecten, alhoewel niet vaak voor Universitair afgestudeerden.

Het traject wordt zo belangrijk geacht dat de minister van ontwikkkeling en planning zelf aanwezig was en een bevlogen verhaal hield. Aan hem zal het niet liggen als er geen vaart achter wordt gezet. Onder de andere sprekers viel ook de vrouwelijke DG van het Ministerie van werk op. Ook zij hield een bevlogen uitleg van wat haar ministerie deed. De dag werd afgesloten door twee mannen uit  de praktijk in de buitenregio’s. Helaas spraken die beiden Tunesisch en had ik geen vertaler. Maar ze hadden er een heel lange dag voor over gehad om hun verhaal hier te doen.

Hoog tijd dat dit soort concrete zaken aangepakt wordt ook, hier en in al die Arabische lente landen. Want als men roept om brood en waardigheid bedoelt men gewoon: werk om voor jezelf en je gezin een behoorlijk bestaan op te kunnen bouwen.

Veel gebieden zijn op het moment stormachtig, oplettend lezertje. In Amerika hebben ze last van een storm die de stormachtige kampanje van de presidentskandidaten doorkruist. Hopelijk gebruiken ze hun verstand en maken ze de juiste keuze, zodat rechten van minderheden gewaarborgd of verbeterd worden. Er is nog werk te doen. Een van mijn facebook vrienden is hevig verontwaardigd over het feit dat er waarnemers vanuit de VN komen om te controleren hoe de verkiezingen verlopen.

In Oekraïne hebben die waarnemers kunnen vaststellen dat er grootscheeps gefraudeerd, geïntimideerd en omgekocht is. Ook daar bazen die het personeel dreigen met ontslag als niet de juiste stem wordt uitgebracht, als in de VS.

Hier voorlopig nog geen verkiezingen en er wordt druk aan gewerkt om te zorgen dat er bij de volgende verkiezingen geen geweld, geen intimidatie en geen fraude zal plaatsvinden. Morgen hier een bijeenkomst die daar over gaat. Benieuwd wat ik zal horen en zien.

Terwijl er in ons land een nieuwe coalitie is die voor 16 miljard gaat bezuinigen. Nou ja, niet helemaal bezuinigen natuurlijk,  soms willen ze gewoon meer geld van u en mij. We zullen zien hoe het uitpakt, maar dat er iets moet gebeuren is duidelijk. En ze zijn in ieder geval door ons gekozen in eerlijke en open verkiezingen.

Vandaag even de stad in, oplettend lezertje, na drie dagen eenzame opsluiting. De straten weer vol en de winkels in het centrum weer open. En als bij ons, de uitverkoop is begonnen, Veel scholen zijn nog dicht, dus gezinnen met kinderen die op voordeeltjes jagen. De moskee die voor onrust zorgt, midden in de stad, een toppunt van rust. De problemen met laptop en smartphone uit de wereld, de twee winkels die ik daarna wilde bezoeken nog dicht.

Mijn Arabische juf is weer terug van familiebezoek, en maakte een (after) Eid maaltijd waarvan ze voor mij meenam. Dus nu heb ik twee vleesgerechten, een groentegerecht, heerlijke baklava, verse granaatappels met de blaadjes er nog aan en eigengemaakte jam van sinaasappels uit eigen tuin.

En dan zijn er nog mensen die vragen wat ik hier doe…