Vandaag was het de Nationale feestdag 6 Oktober, ik schreef er al over. Tahrir leek mij wel een goede plek om eens rond te kijken. Erg rustig op straat en in de metro er naar toe. De eerste gezinnen zaten al lekker in het parkje om te genieten van deze vrije dag. Op Tahrir hier en daar groepen mensen, veel vlaggen, maar eigenlijk geen bijzondere activiteiten. In die groepen die overal stonden moest het gebeuren, maar wat? Als je geen Arabisch spreekt is het nog lastig raden. Een groep, met in het midden een jongeman die een hartstochtelijk verhaal vertelde, wat veel bijval kreeg. Uiteindelijk vond ik een Engels sprekende cameraman die mij uitlegde dat dit een jonge dichter was met een gedicht over Egypte voor en na 25 januari. De woorden die ik herkende: Kul Mesr, Heel Egypte. Er begon een optocht met spreekkoren die ook allemaal over trots op Egypte en eenheid gingen. Precies om 14.05 kwamen de helikopters overvliegen in formatie. Na de helikopter die boven dit plein hing als intimidatie was ik benieuwd naar de reactie, maar die was positief. De vlaggen gingen omhoog, gejuich en gefluit. Er volgde nog meer helikopters, straaljagers, en zelfs rooksporen in bijna de kleuren van de vlag. Een man sprak me aan en zei: “Dit is nu Hyde park Corner, maar nog belangrijker dit is nu onze vrijheid, dit is het paradijs. Ik was achttien dagen op dit plein, en we moeten nog veel bouwen en herstellen, maar we zijn vrij.” Omstanders sloten zich aan, de camera’s draaiden, iedereen laat zich fotograferen met de vlag en ook ik moest er aan geloven, de vlag kreeg ik te leen. Het was nog niet de zesde oktober die sommigen zich hadden voorgesteld, helmaal vrij zijn ze nog lang niet. Maar het begin is er.

Op deze foto een torentje in aanbouw, vanmiddag toen ik langs reed zag het er uit of het af was. Lastig op deze foto te zien hoe hoog hij is, maar ik schat een meter of vijftig, zestig. In Nederland zou je denken aan een GSM mast. Deze mast is echter bedoeld voor de grootste vlag ter wereld, en wel een Egyptische. Mooi, leuk, moet kunnen? Jawel, maar niet in dit gebied. Hij staat namelijk midden op Gezirah, op terrein van de zeer exclusieve sportclub daar. De omwonenden zijn niet blij. Ten eerste is de mast in conflict met de bouwbesluiten en het feit dat het landschap hier beschermd is. Verder zijn de omwonenden niet gekend in de plannen. Na 25 januari kan dat natuurlijk helmaal niet meer. De kosten? Daar wil de bank die dit project betaalt het niet over hebben, het gaat hier immers om vaderlandslievende gevoelens en dan is geld geen issue. Ook niet terwijl ook hier een flinke crisis heerst en mensen op het beetje geld dat ze hebben zitten, omdat ze geen idee hebben van de toekomst.

Als het goed is, of als het fout gaat en de tegenstanders het afleggen, het is maar hoe je het bekijkt, ga ik die vlag nog zien wapperen. Hij is iets lager dan de uitkijktoren in de buurt, dus als hij straks hangt staat hij op alle toeristen foto’s.

De media ontwaakten niet allemaal even snel, toen de revolutie hier los ging. Voordat er in Nederland echt voortdurende berichtgeving was, waren wat dagen verstreken. Al Jazeera zat er van het begin af aan bovenop, zij hadden het ook aan zien komen en waren al maanden bezig met berichtgeving over de onrust in Egypte. Hun camera’s stonden gericht op het hart van de opstand. Ondertussen liet de staatstelevisie hier heel andere beelden zien. Terwijl er op AJE en AJA beelden waren van gevechten en volle bruggen, zag je op de staatstelevisie rustige buitenwijken, of bruggen waar op dat moment even niets loos was. AJE gaf ze op een gegeven moment op splitscreen door. Uiteindelijk verlieten sommige journalisten de staatstelevisie, zij konden het niet meer voor zichzelf verantwoorden. De woede van de demonstranten richtte zich op een gegeven moment ook tegen de staatstelevisie direct, men liep van Tahrir naar dit gebouw, niet al te ver van het plein, aan de oevers van de Nijl en eiste het aftreden van de leiding daar. Die kwam er uiteindelijk ook.

Ze staan hier zo maar op straat, oplettend lezertje: oude auto’s. Niet die van een jaar of twintig, die zijn er ook voldoende. Maar die echte klassieke. Ik zag er ergens twee te koop staan. Ik zag er ergens een zo maar geparkeerd onder de bomen, tegenover de flat waar hij bij hoorde. Deze zwarte stond op de stoep voor een kantoor van een juweliersketen, een soort uithangbord. Bang voor de regen hoef je hier niet te zijn, en roesten doen ze misschien ook net erg, er wordt hier zelden gestrooid tegen gladheid. Zo erg als in Cuba is het niet, men kan importeren wat men wil, en dat gebeurt dan ook. Maar deze Packard, ik vind hem prachtig.

De kaartjes waren klaar vandaag, oplettend lezertje. Weer zo’n wonder hier. Ik heb alleen maar de gegevens op een papiertje geschreven en de rest ging vanzelf. Voor mij dan, de rest werd gedaan door “de broer van”. Ik had dus ook geen enkele invloed op het ontwerp, maar kennelijk vonden de heren dit bij mij passen. Ik heb vier doosjes vol, dus ik kan voorlopig vooruit. Tweetalig, een kant in het Engels, een kant in het Arabisch, net als in Irak.

Het was een symbool van de woede van het volk: de dag dat het partijgebouw van de NDP in vlammen op ging. Vlak bij het Egyptisch Museum, dus beangstigend. Maar de woede was begrijpelijk na meer dan 30 jaar dictatuur. Het gebouw staat er nog net als na die brand, geblakerd, verlaten. De leider van de partij staat inmiddels terecht, maar de rest loopt vast nog ergens rond.

Zit u nu nog thuis, oplettend lezertje, met dit weer? Dat terwijl alleen het Islamitisch museum dat ik vandaag bezocht al de moeite waard is. Twee jaar geleden prachtig gerestaureerd, met een mooi display van heel veel voorwerpen die terug voeren tot de zevende eeuw, het moment dat hier de Islam kwam. tapijten, textiel, marmer, houtsnijwerk, glas, ivoor. Hele fonteinen staan hier opgesteld, en die zien er echt anders uit dan de onze. helaas geen fototoestel toegestaan. er waren zeker nog twee toeristen tegelijk met mij binnen. Alleen de wandeling er naar toe was al smullen. Van het metrostation met zijn boekenstalletjes, via allerlei diverse koopwaar op straat, langs muziekwinkels met prachtige Ouds en drums en wat er verder nog bij originele muziek komt kijken. Gebouwen van zo’n duizend jaar oud naast nieuwbouw. Broodverkopers, koffieverkopers, karretjes met van alles en nog wat. Straten en straten vol met allerlei kleding. Het gaat allemaal de hele week door. Sommige doorkijkjes brengen je zo’n honderd jaar terug in de tijd, als je de elektriciteit, het plastic en de spijkerbroeken wegdenkt is het nog eind 19de eeuw. Soms zijn de gebouwen die je bezoekt nog net als toen, soms zijn ze prachtig gerestaureerd. Ik bezocht de Sabil-kuttab van Mohammed Ali. Sabils zijn waterdistributiepunten, die water brachten aan da armen. Ze waren een werk van barmhartigheid, dat de schenker een stukje dichter bij de hemel bracht. In Cairo gingen ze vaak samen met een school, een Kuttab. Er waren er honderden, er zijn er nu nog zeventig, die na de komst van de waterleiding hun functie verloren. Mohammed Ali bouwde deze ter herinnering aan zijn plotseling door de builenpest gevelde lievelingszoon en de waterkelder daar kun je bezoeken maar het licht deed het niet. Dus met het mobieltje van de beheerder ladder af, trap af en rondlopen. Fascinerend. Ik kan dagen rondlopen in deze buurt, het verveelt geen moment.

Het crushour ontlopen in de metro door bij het overstappen een paar rijtuigen over te slaan, wat weer een heel nieuwe kijk op het vervoer geeft. Er waren meer mensen die dat deden en een paar treinen bleven zitten tot er weer wat lucht kwam in de rijtuigen. Er lopen bewakers rond die mannen uit de vrouwenrijtuigen halen, een handelaar was het er luidkeels niet mee eens. Een heer in donker kostuum kwam lachend het vrouwenrijtuig uit en haastte zich naar het mannenrijtuig, die had zich vergist kennelijk. Op de terugrit weer vriendelijk gesprek met de dame tegenover mij, nadat zij haar gebedssnoer had rondgebeden. Dat ik zo maar alleen, zonder gids of begeleiding over straat ging, ze vond het wat. Maar ze was het met me eens: iedereen is hier vriendelijk. En zoals altijd: ze heette me welkom en wenste me succes bij de Arabische cursus.

Dus hup, boeken, kom naar Egypte!

Het ezeltje staat er wat verloren bij, het fruit op zijn karretje zal vandaag niet meer verkocht worden. Daarachter, tussen twee ambulances, de eigenaar van kar en ezel, midden op straat. Juist toen ik langskwam werd hij op de brancard geladen. Het is een razend drukke weg, volgens mij de rondweg van Cairo. Zes rijen verkeer een kant op. Vlak voor het Al Azhar complex. Laten we hopen dat het allemaal goed afloopt en dat ezel en eigenaar weer snel bij elkaar zijn. Gezien de staat van de ziekenhuizen hier is dat geen vanzelfsprekendheid. Geld voor een privé-kliniek zal deze handelaar niet hebben.

Zijn gezicht kijkt ons aan vanaf vele muren hier. Alleen voorhoofd en ogen, maar herkenbaar als zijn foto op Facebook, die velen inspireerde tot deelname aan de revolutie. Jong, onbevangen, niet politiek actief, maar doodgeslagen door de politie na een bezoek aan een internetcafe. Zijn moeder zal moeite hebben gehad hem te herkennen, dacht ik toen ik die foto’s op het internet zag. Khaled Said, die nooit geweten heeft of zelfs had kunnen bedenken wat zijn dood betekende voor het land.

Zo kort voor 6 oktober, hier een nationale feestdag, het panorama bezocht. Dat is nog even volhouden, oplettend lezertje, want je kunt er met een groep in of moet heel veel entree betalen. Gelukkig werden er net twee bussen schoolmeisjes leeggeschud. We mochten eerst even wachten bij de Cafetaria, waar de kinderen, op schoolreisje, allerlei leuke maar onnutte zaken konden kopen als mutsjes, kroontjes, snoepgoed of een foto in klederdracht. Je kon ook jezelf laten monteren in een foto met een beroemdheid naar keuze. Toen dat achter de rug was naar binnen. het is een flink complex, buiten staat al het gebruikte wapentuig (de types dan) van de 1973 oorlog. Binnen eerst grote muurstukken met glorieuze momenten uit de geschiedenis van het leger, teruggaand tot de tijd van Ramses. Op sommige van de platen Mubarak, die toen hoofd van de luchtmacht was onder Sadat.

Toen nog even wachten tot de schoolkinderen waren bijgepraat in een zaaltje, waar toen het gordijn open ging in een maquette de slag werd uitgelegd in vloeiend Arabisch (neem ik aan). Het geheel was nog analoog, de raketten gingen per vislijn omhoog en de straaljagers op die manier van links naar rechts of naar beneden. Geëindigd werd met een heldhaftig lied dat de kinderen konden meezingen, wellicht het volkslied. Daarna naar het echte panorama waar we werden rondgedraaid langs een levensechte weergave van de hele actie, met schilderingen op de achtergrond en echt materiaal op de voorgrond. Geluidsbanden van overrazende vliegtuigen, bommen en granaten om het af te maken. Nog steeds geen woord verstaan, maar genoeg begrepen.

Interessant te zien hoe de weergave van zo’n oorlog verschilt. vraag het in Israel en ze zullen zeggen dat ze gewonnen hebben. Vraag het in Egypte en het antwoord is gelijk. In ieder geval leidde het alles er toe dat de Sinai woestijn weer onder Egyptische vlag kwam.

Om de hoek, achter het stadioncomplex is het graf van Sadat en van de onbekende soldaat. Al gauw een half uur lopen schat ik, en toen kwam ik niet verder dan de rode loper, die alvast klaar lag voor de officiële viering die hier gaat plaats hebben overmorgen. Dus ik mocht met mijn voetjes die loper en het omliggende marmer helaas niet beroeren, maar goed, zo was het ook allemaal wel te zien.