Democratie versterken kun je overal en altijd, zelfs op vakantie. Onze jonge Zweedse duikinstructeur Christofer (ja inderdaad, vind er maar wat van) mocht voor het eerst stemmen. Hij had, net als slechts 30% van de in het buitenland verblijvende Zweden, de moeite genomen om in Jordanië per brief te mogen stemmen, waar hij heel blij mee was. Een indrukwekkende envelop lag voor hem klaar toen we terugkwamen van weer een geslaagde duikdag. Of wij maar even zijn getuigen wilden zijn van dit belangrijke moment, hij had namelijk twee handtekeningen nodig voor dit proces. Een ex-wethouder vond hij daar wel heel geschikt voor. Christofer gaat de wereld en de walvissen redden, na de studie die hij opneemt als dit jaartje duiken er op zit voor hem. En hij begint al vast met Zweden te redden van de blauwe coalitie. Twee jaar was hij als vrijwilliger actief voor de milieu partij (en hij moet nog 19 worden) en die kregen ook nu weer zijn stem, omdat hij de anti-immigrantenpartij tegenwicht wilde geven. Elke stem telt, vindt Chistofer, en daar ben ik het mee eens. Mensen die het niet over hun kant laten gaan, die zich actief opstellen en iets willen betekenen voor een ander, daar wordt ik wel vrolijk van. Dat was ik uiteraard al na zo'n duikdag, maar ik vind het hoop- en moedgevend zulke mensen tegen te komen, zeker van die leeftijd.

We hebben dus met plezier het getuigenschap op ons genomen, mijn zusje en ik. Zij heeft er mooie foto's van gemaakt, als ze die stuurt zal ik ze bij dit bericht plaatsen.

Na twee weken off line had ik heel wat internet in te halen. Zo kwamen er de nacht na de uitzending van ZomerNachten al reacties binnen. Die heb ik vanavond beantwoord, het was een handjevol reacties, allen om van te blozen. Ik blij, Producente Joga blij, en ZomerNachten gaat volgend jaar verder. (Niet vanwege die reacties uiteraard, is gewoon een ijzersterke formule). Maar door alle gedoe met de nieuwe Mac (het is nog een worsteling met de materie) was mijn info adres van de website waar Casa Luna naar verwees een tijdje onbereikbaar voor mij. Vanavond lukte het mij weer om contact te leggen. En zie, tot mijn starre verbazing: nog tientallen reacties in de dagen na de uitzending. Allen hartelijk dank hiervoor, ik heb nu echt rode wangetjes, oplettende lezertjes. Het zal een paar avonden duren, maar u krijgt allen een reactie van me, dat is wel het minste wat ik kan doen. Er zitten ook een paar heel bijzondere bij. Van mensen die uit Irak komen, of die er naar toe gaan. Van een kunstproject. Van een bestuursvacature. Kortom, het heeft nogal wat los gemaakt.

Mijn stelling dat er 's nachts veel meer mensen wakker zijn dan de meeste mensen denken is in ieder geval wel waargemaakt. Zelf ook jarenlang mezelf wakker gehouden met luisteren naar nachtradio die altijd toch een aparte sfeer heeft vind ik. Maar die reacties, nee, die had ik niet verwacht.

Een mooi cadeau hier in de eerste week terug  in Irak

Langs de rand van het zwembad staat een jonge vrouw met een grote gele handdoek. In het zwembad staat een klein jongetje, modelletje van een jaar of twee, op de brede treden, naast de ligbedden met daarop een aantal mannen in goed gesprek. Telefoontjes worden opgenomen, men spreekt Arabisch en Engels door elkaar, tegen elkaar en tegen de I-phones. De jonge vrouw probeert het jongetje er toe te bewegen uit het water te komen. Tijd voor een douche en een maaltijd. Daar heeft het jongetje helemaal geen zin in. De jonge vrouw komt dichterbij, maar wordt nat gespetterd. Niets wat ze doet of zegt kan rekenen op een positieve reactie. Tijd om het jongmens bij zijn oor te pakken of hem met overtuiging op te tillen en mee te nemen, denk je dan als Hollander. Dat gebeurt niet, het jongetje trekt zich niets aan van de jonge vrouw en blijft lekker bij de mannen hangen, die het al helemaal langs zich heen laten gaan. De jonge vrouw geeft het op en druipt af.

Is dat een ongehoorzaam zoontje van een aarzelende moeder? Nee, dat is een jongetje dat, hoe jong hij ook is, weet dat hij de baas mag spelen als het hem uitkomt. De jonge vrouw is niet zijn moeder, maar de Aziatische Nanny. Wil je een beetje mee tellen in Jordanië, waar deze scene zich afspeelde, dan neem je met een jong gezin (2 a 3 kinderen) er een Nanny bij. Die kun je vervolgens zo negeren als je wilt. Bij het ontbijt, aan het strand, langs het zwembad of waar ook maar. Op een gegeven moment telden we er een stuk of zes op het terras waar we ontbeten. Vaak alleen met de jongste, terwijl de rest van het gezin uitsliep. Ik heb niets tegen Nanny's en ze zullen zelf ongetwijfeld blij zijn met de baan,die slecht betaalt, maar altijd nog beter dan thuis. Wat wel jammer is: een hele generatie goed gesitueerde kinderen groeit op met het idee dat personeel onbeschoft behandeld kan worden, zonder enige consequentie. Dat belooft straks wat, die worden nog veel vervelender tegen mensen die minder verdienen dan zij, dan hun ouders al zijn.

Eid Said (spreek uit Ied Saied) was vandaag de zin die men gebruikte bij de begroeting na vijf dagen afwezigheid aan het eind van de Ramadan. Niet zo maar "Hallo, hoe was je weekend". Eid is de tijd dat je fouten rechtzet en contacten weer aanknoopt of repareert. De typisch Iraakse wijze van begroeten (schouder aan schouder en kussen op de beide wangen) was aan de orde van de dag. Alleen voor mannen uiteraard, vrouwen zoenen elkaar gewoon zoals u en ik dat ook doen in Nederland. Af en toe kwam er een bakje snoepjes langs, en de kaarten Happy Eid kwamen via de mail. Veel collega's die vertelden dat ze me gemist hadden en blij waren me weer te zien. De meegebrachte spullen, bestellingen en cadeautjes, uitgedeeld. Althans, een deel. De klompjes en de stroopwafels zijn morgen aan de beurt. Ik vond het niet passend om iedereen langs te gaan terwijl het Eid Said verhaal speelde. Alles op zijn tijd.