Als ik zeg dat ik een schurfthekel heb aan kamerlid wilders en de club mensen die doen of ze lid zijn van zijn populistische en extreemrechtse partij (mijn mening), dan druk ik mij zacht uit. Dus ik deel met velen hier de mening dat het een schande is, wat er 22 november in Nederland is gebeurd. Een schande en een gevaar voor de democratie. De democratie waar zo hard voor gevochten, geleden en gestorven is, door de jaren heen.

Ik vind het dan ook onverteerbaar dat een fractiegenoot van kamerlid wilders nu de Kamer voorzit. Nog onverteerbaarder vind ik het dat zijn baas nu een essentiële rol speelt in de formatie en ons systeem van binnen op dreigt te blazen. Het is de reden waarom ik jaren geleden mijn partij van mijn stem onthield en mede de reden dat ik die partij uiteindelijk helemaal verliet.

Ik kon mij dus heel goed vinden in de voorstellen van mensen op sociale media, hier dus o.a., om de 4 mei herdenking door de NPO te boycotten. Want daar loopt dan zo’n PVV-er namens ons een krans te leggen bij ons monument.

Dat kan toch niet?

Maar het kan, het is gebeurd, en ik heb gekeken, toch gekeken.

Het was indrukwekkend, als elk jaar.

Zo hoort het ook. Je kunt van alles vinden van de PVV, de NPO, het comité, wie er wel en niet herdacht moeten worden. Maar dit is onze 4 mei. De Kamervoorzitter staat daar niet omdat het zo’n aardige man of vrouw is, maar staat daar uit hoofde van zijn of haar functie. Niets minder, niets meer.

Zo werkt onze democratie gelukkig, nog. Dus het zou heel gek zij als wij onze 4 mei viering zouden laten kapen door een tijdelijke voorbijganger in de politiek, al zit hij er al veel te lang naar mijn smaak. 

Hij gaat niet over mijn kijkgedrag, al zou hij dat nog zo graag willen.

Alle zorg, alle goed gekozen woorden, de muziek, de gezichten, de stilte op het plein, de vlag halfstok, de krans voor mijn omgekomen collega’s uit een ander tijdperk: het staat ergens voor. Iets sterkers dan zo’n zigzagpartij, iets sterkers dan verdeling, iets sterker dan haat.

Het staat voor onze democratie, onze vrijheid, en de offers die dat soms vraagt. Laten we oppassen dat we het niet alsnog uit onze handen laten vallen.

Beste PVV-stemmer, is dit echt wie je bent?
27 november 2023

Toen ik jaren geleden ’s morgens bij het wakker worden wist dat de Britten de EU uitgingen, voelde ik zo’n zakkend gevoel in mijn maag. Ik was verbijsterd: ze hadden het tóch gedaan. Je kreeg de neiging te denken dat die stemmen uitgebracht waren door mensen die veel te klagen hadden en misleid waren over de waarde van de EU. Maar ik kwam niet veel later een Britse collega tegen die notabene in diezelfde EU-constructie zijn goed belegde boterham verdiende, en ook tegen stemde. Min of meer ‘out of spite’. Maar toch.

Datzelfde verbijsterde gevoel heb ik nu al de hele week, in mijn eigen land: hoe konden we onszelf zo te kijk zetten, hoe konden we zo het glibberige steile pad kiezen van een Poetin-vriend; Hoe konden we de veiligheid van ons eigen land en van heel Europa negeren in onze gang naar de stembus.

Er worden veel kiezers in beeld gebracht. Men kiest dan bij voorkeur een degelijke volksbuurt, met veel Jan Modaal of net twee slagen daaronder. Mensen met een wat lagere opleiding, met een inkomen waar ruim overheen gesprongen kan worden. Mensen die recht van klagen hebben, kun je zeggen, en die wel wat anders aan hun hoofd hebben dan verkiezingsprogramma’s met elkaar te vergelijken. Mensen die vatbaar zijn voor valse beloftes, zeg maar. Mensen die niet beter weten.

Maar dat ben jij helemaal niet hè? Dat beeld is incompleet.
Jij bent heel iemand anders. Mogelijk ben je zelfs familie van me. In dat geval heb je weinig te klagen: een goed huis, een vast inkomen waarmee je het eind van de maand haalt, regelmatig op vakantie naar warme oorden, een respectabel lid van de samenleving. Je doet vast vrijwilligerswerk ergens, bij een sportvereniging, de plaatselijke houthakkersbond, je leest kinderen voor op school af en toe. Je hebt vrienden, familie, een toekomst.

Het bedrijf waar je werkt is een gerespecteerd bedrijf, met mooie opdrachten in dienst van de samenleving. Dat is te lezen op de websites, waar men rept over veiligheid, of leefbaarheid, of duurzaamheid. En waar de mens altijd centraal staat, de samenleving omarmd wordt en de toekomst van groot belang is. Je bent werkzaam in de zorg, de bouw, de politie, defensie.

Je bent goed opgeleid, in het weekend ga je uit met de meiden, of stappen met de maten, of je volgt een spannende netflixserie. Je staat naast het veld, waar je kinderen sporten, je maait keurig het gras in de voortuin, doet boodschappen bij de super.

En toch, en toch stond je donderdag te juichen met je collega’s. Ineens konden jullie hardop zeggen op wie je had gestemd: op de winnaar!

Eindelijk zou het allemaal goed komen in ons landje.

Heb je toen ook aan je kinderen gedacht, of de kinderen van vrienden of familie? Hoe zij hier wonen over pakweg, twintig, dertig jaar?

Denk je dat jouw bedrijf of instelling garen spint bij deze koers dwarsuit naar rechts?

Denk je dat de veiligheid van ons land gebaat is bij het in de steek laten van Oekraïne? Welke taallessen zullen jouw kinderen of kleinkinderen krijgen op school? Ben je jong genoeg om je voor te stellen hoe het is, om niet meer te kunnen kiezen op wie je wilt, ooit?

Denk je dat je nog op vakantie zult willen naar een warm land, als het klimaat echt ontspoort? Het gras in de voortuin hoef je dan in ieder geval niet meer te maaien.

En heb je aan die collega’s gedacht, die hardwerkende buitenlanders, een aanwinst voor jullie bedrijf?

Denk je dat de bouw sneller gaat straks, als er nergens meer buitenlanders worden ingezet? Dat het in de zorg beter wordt? Kijk dan eens om je heen wie er schoonmaakt in jullie ziekenhuis of zorginstelling en wie er in de keuken staat. Of wie er nu bezig is op onze landbouwgronden,

Denk je dat het veiliger wordt in onze straten, als opgeschoten jongeren denken dat ze nu, met de rechterarm omhoog, op buitenlanders mogen gaan jagen, of op leden van de LHBTI-gemeenschap?

Heb je aan je collega, lid van een van die minderheden, gevraagd hoe hij of zij zich nu voelt? Die collega waar jullie zo goede sier mee maken als het zo uitkomt om te laten zien hoe inclusief jullie zijn? Het menselijke gezicht van je organisatie? Nee hè?

Hebben jullie ook maar één moment bedacht hoe het moet zijn voor iemand die hierheen vluchtte, omdat hij of zij in eigen land niet veilig was. Hoe het moet zijn te werken tussen mensen die jou het liefst zien vertrekken? 

Hoe het moet zijn te bedenken waar je nog heen kunt, als het hier echt niet meer gaat? 

Hoe het moet zijn als je denkt straks niet meer open jezelf te kunnen zijn?

Als wij, in Nederland, hard roepend dat we echt, echt niet extreemrechts zijn hoor, ook niet na al die stemmen op Wilders, het al niet meer redden met elkaar, hoe ziet onze toekomst in Europa er dan uit?

Natuurlijk, iets leuks doen voor de veiligheid van de wereld op je werk is veel makkelijker dan er in je eigen bestaan ook nog rekening mee houden.

Zeker, het is lastig en vervelend dat korter douchen, dat afval scheiden. 

En minder vliegen is al helemaal niet leuk. 

Dan is het veel makkelijker om in de baas zijn tijd met dat soort dingen bezig te zijn.

Maar als jij, goed opgeleide, goed betaalde, hard werkende Nederlander, al niet meer in staat bent je werkelijk te verdiepen in wat er nodig is voor een enigszins veilige, enigszins goede toekomst voor ons allemaal, of we nu oud of jong, hoog- of lager opgeleid, hier of elders geboren, zwart, wit of groen, zijn en van wie of wat we maar ook houden; Als jij al niet meer in staat bent om verder te kijken dan je eigen neus lang is….

Den Helder, 23 november 2023

Beste Mark,

Weet je nog dat lange telefoongesprek dat we hadden in 2010? Je was nog net geen Minister-President. Jij zult het je niet herinneren, maar ik heb er nog vaak aan gedacht.

Ik was wethouder van een middelgrote gemeente en reageerde op een voorstel van een gemeenteraadslid van de VVD, toen mijn partij, over ritueel slachten en een mogelijk verbod daarop. Er was geen rituele slacht in mijn stad, het was een proefballonnetje van Helma, om te zien of en hoe het zou landen. Je bezwoer me dat het echt, echt niet was om de rechterflank te plezieren, dat het echt alleen om dierenleed ging. (Die megastallen staan er nog trouwens)

Dat diegenen die bij Wilders wilden zitten daar nu allemaal al wel zaten, dat de VVD echt niet verder naar rechts op zou schuiven. Dat ballonnetje werd doorgeprikt, het bewuste raadslid verliet de gemeenteraad voortijdig voor een bedankplekje onderaan op de lijst en uiteindelijk in de Kamer. Ze schreef er nog een boek over, want ze was zelfs voor de toenmalige VVD te rabiaat. 

Ik heb je in 2010 gezegd dat ik het scherp in de gaten zou houden en schreef nog vele mails naar de partij, voornamelijk over die koers ten aanzien van buitenlanders, mensenrechten, integriteit. Ik kreeg altijd een keurig antwoord terug: keurig en nietszeggend. Gebeld heb ik je nooit meer. Gestemd op mijn eigen partij ook niet. Toen het steeds gortiger werd, heb ik de VVD verlaten, een raad die jij me gaf toen, in 2010. De hoop dat een ander geluid de koers zou kunnen bijsturen was allang vervlogen.

Vanmorgen werd Nederland wakker bij een PVV met 37 zetels. 37 Zetels met dank aan 17% stemmers van de VVD.

Ik hoop maar dat je opvolger in ieder geval één belofte houdt: dat ze niet in een kabinet zit met premier Wilders. En ik hoop (ik ben een onverbeterlijke optimist) dat ook wat andere zinnige mannen hun rug recht houden en samenwerken, om het tij te keren en dit land leefbaar en veilig te houden voor iedereen.

Als je het straks wat minder druk hebt, tijdens de pogingen tot formatie en in afwachting van je verhuizing naar Brussel, denk dan nog eens aan dat gesprek en de koers die je toen koos.

Dan kun je vast bedenken hoe je Orban tegemoet zult treden, die supporter van Wilders; 

Wat je zult zeggen tegen President Zelensky als hij geen steun meer krijgt in zijn strijd om een democratisch en vrij land;

En wellicht zijn wat lessen Russisch handig, om die of gene welkom te heten.

Linda Rose Smit

Ik sprak vanavond met H over de huidige ellende in Israël en de Gazastrip. En hoe snel we wennen aan zelfs het slechtste nieuws als het elke dag herhaald wordt. 

H gaat het goed, hij heeft net zijn vaste aanstelling bij een ingenieursbureau waar hij nuttige dingen doet met infrastructuur in onze stad. Hij is 29 geworden. Hij geeft op zijn vrije maandag les aan de Volksuniversiteit. Hij kocht vorig jaar zijn eerste (oude) autootje. Hij kon zelfs op vakantie naar Italië.

Toch is, zo zei hij mij, zijn leven een drama.

Elke dag begint hij met het nieuws te lezen op zijn telefoon. Over zijn land, Syrië, waar zijn ouders nog wonen. Ze zijn er goed vanaf gekomen met de aardbeving, net ver genoeg weg. 

H kreeg na een traject van vier jaar om hier te komen en anderhalf jaar wachten status. Leerde daarna in anderhalf jaar genoeg Nederlands om ons les te geven over en in zijn eigen taal, het Arabisch.

We waren het erover eens dat het vreselijk is wat er nu gebeurt, en dat het toch niet waar kan zijn, dat als je pretendeert een land te willen leiden, dat je dan zo makkelijk over de doden heenstapt.

Op zijn telefoon las H de afgelopen week elke dag over aanvallen op steden in Syrië. De vijfhonderd doden hebben ze daar de afgelopen week ook makkelijk gehaald. Een aanval op een militair opleidingsinstituut alleen was goed voor meer dan honderd doden. Vanuit Turkije worden de Koeren bestookt. En vanuit Israël vliegt er ook af en toe wat over.

We lezen er hier niet meer over. Het haalt het nieuws hier niet meer. We weten het nu wel, Assad mag weer meepraten hier en daar, krijgt handjes geschud. 

Voor ons is er altijd weer een nieuwe oorlog die de aandacht vraagt.

Wie weet nog hoe het gaat met slachtoffers van de aardbeving? Wie leest er nog over de Witte Helmen, die nog wekelijks omkomen bij hun pogingen mensen onder het puin vandaan te trekken. Ze kregen een prijs voor dat werk, ooit….

Er zijn weer nieuwe lijken en als die van de juiste kant komen, betreuren we ze, en hangen hun vlag op. En als ze niet van de juiste kant komen, dan is het hun eigen schuld.

Afhankelijk van welke zender ik kijk, zie ik de lijken op straat in Gaza, of de uitgebrande auto’s en de lijken op de weg in Israël.

Oekraïne kan even wachten, de kogels gaan even naar Israël. De aandacht ook. Voor even.

Tot we gewend zijn en het aantal slachtoffers weer ‘normaal’ is, en aan de goede kant van het hek vallen.

In de tijd dat ik dit schrijf zie ik verschillende bombardementen in de dicht bewoonde Gazastrip. Live, full colour. 

Er worden aan alle kanten weer haters gekweekt, mensen die zich zullen blijven verzetten tegen de ander, omdat familieleden omkomen. We leren niet. 

We leren wegkijken, dat wel.