NBU 91, Do not ask…

IMG_2020

Daar sta je dan, vroeg op de ochtend, op een keurig bijgehouden verkeersplein met kort geknipt gras. Een plek die je herkent, al ben je er nooit geweest. Een plek die iedereen die in 1963 oud genoeg was, en zelfs degenen die daarna geboren werd, herkent: Elm Street, op de hoek van Commerce en Houston Street. Twee kruizen op het asfalt geven de plek aan waar JFK geraakt werd. Vanuit het gebouw achter me, the Texas School Book Depository. Nog precies die grasvelden, waarop mensen in elkaar doken, met de sokkel waarop Zapruder stond te filmen, de bomen, de overweg waar men onderdoor racede na de schoten. De grassy knoll met de schutting, die bij de complotdenkers populair bleef. De gebouwen op de achtergrond. Voor eeuwig is deze plek verbonden met dat moment, dat zo veel impact had op de wereld, ook de Nederlandse.

Ik volg de theorie dat geschiedenis in golven gaat: op en neer. Soms gaan we vooruit, soms lijkt het alsof we achteruitgaan. 1963 leek een keerpunt te worden, werd een keerpunt. Een aantal mensen ijverde ervoor dat de wereld inclusiever werd. We kennen ze als initialen of voornamen: JFK, MLK, Bobby, Malcolm X. Drie van hen vermoord om wat ze wilden bereiken voor de wereld. Aan het begin van de reis stond ik voor het motel in Memphis waar Martin Luther King werd neergeschoten, nu, aan het eind van mijn reis, sta ik meters van de plek af waar Jack Kennedy dodelijk verwond werd. Een balans in deze reis, die niet alleen, zeker niet alleen, over leuk en mooi gaat wat mij betreft. I’ve come to look  for America. En dat heb ik gevonden, op vele plaatsen, ook hier.

Op de verdieping in het gebouw waar Lee Oswald zich verschanste en vanwaar hij schoot is nu een museum van de JFK.org, met een heldere presentatie die alle vragen aan de orde laat komen. Als ik aankom is het nog rustig, maar als ik vertrek, halverwege de middag, is het druk.  Ook met jongerengroepen. De stemming is rustig, haast bedrukt. Ook nu nog heeft dit verhaal impact. Zeker op mij. Toen te jong om te begrijpen waarover het precies ging, al is de Cubacrisis niet aan me voorbijgegaan. Ook niet zo bekend met de speeches van deze idealistische president, als met die van Martin Luther King.

Maar ze zijn beter, nog beloftevoller dan ik dacht. Geen kleine plannetjes of loze beloftes, maar visie die impact zou hebben. Die niet alleen mensen op de maan bracht, maar ook zorgde dat de atoomdreiging werd ingeperkt. Die ervoor zorgde dat mensen medische zorg konden ontvangen, ook als ze er het geld niet voor hadden. Visie die over grenzen keek, vond dat iedereen gelijke kansen moest krijgen, thuis en elders. Die kunst stelde voor handel.

Kom er eens om, tegenwoordig.

Na een veel langer verblijf dan ik had verwacht ga ik de rest van deze wijk even verkennen. Een aquarium heb ik geen behoefte meer aan, maar iets te eten zou goed zijn. Als ik rondloop trap ik op een kruispunt iets om dat ik over het hoofd zag. Het blijkt een plastic bekertje met wisselgeld. De eigenaar staat wat verderop. Hij doet aan straatpastoraat zegt, hij, voor een volledig door mijzelf te bepalen bijdrage krijg ik een stukje uit de bijbel. Terwijl ik de centen en dubbeltjes bij elkaar raap, leest hij de eerste verzen van Genesis voor, en dat doet hij goed en met overtuiging. Die kerkdienst is er dan niet gekomen, dit is toch ook heel goed. Geen idee of dit een erg slimme manier van bedelen is, wat ik vermoed, maar dit is in ieder geval beter dan met een hopeloos bordje onverzorgd op de stoep te zitten, of te slapen naast een open doos.  We geven elkaar een hand, hij wenst mij: keep the faith. Vertrouwen heb ik altiijd, maar waarschijnlijk niet zoals hij het bedoelt.

Dan bezoek ik het Holocaust Museum, hier gekomen omdat nogal wat overlevenden van de kampen in Texas belandden en Mika Jacobs, een van hem, het initiatief nam tot dit museum. Niet groot, en u zult er niet veel zien dat u niet al eens in enige vorm zag, zoals er voor mij ook geen verrassingen waren. Maar gruwelijk blijft het, en de film met interviews met overlevenden maakt iedereen stil. Een link met de discriminatie van zwarten, nog decades na 1945 in het land dat de kampen bevrijdde, wordt gemaakt.

Dan stap ik het licht van de middag weer in. Licht waarvoor nu jonge vrouwen als Alexandra (ook een afkorting: AOC) strijden. Tegen de haat in, tegen het verdelen, tegen de domme blonde mannetjes, de trollen. Voor eerlijkheid en gelijke rechten, ook voor wie later aan tafel kwam. De golf die lijkt neer te gaan, wordt altijd weer omhoog gestuwd door die delen die zich niet laten neerdrukken door de meerderheid.

Tegen de tijd dat ik klaar ben in Dallas is het spitsuur begonnen. Via soms vijfbaans wegen, drie spaghettilagen over elkaar heen, rijd ik naar het zuiden. Het duurt zeker een half uur voor het weer wat rustiger wordt, maar Monster houdt zich goed, en ik doe ook of ik niet anders gewend ben.

Ik tank nog een keer vol, zodat ik morgen in een ruk door kan. Dat zou eigenlijk nu al kunnen, maar zo laat aankomen bij mijn gastheer, die ’s morgens om vijf uur al naast zijn bed staat, dat lijkt me niet handig.

En bovendien was ik nog nooit in Waco. Waco kennen we van sekte en een beleg, maar er is nogal geïnvesteerd in het opknappen van de binnenstad, oude theaters werd nieuw leven ingeblazen met koffie- en eettentjes. Er is een TV-show over een echtpaar dat oude huizen opknapt, zij hebben veel gedaan om de naam van Waco de laatste twintig jaren in een positief daglicht te stellen. Groot kan het niet zijn, deze stad. Er zijn weliswaar buitenwijken, maar als ik over de straat kijk, achter het kantoor van de Waco Tribune-Herald, zie ik de graansilo’s. Nu zit ik in het historische downtown, in een mediterraan tentje. Ik mag even wachten met mijn bestelling, het is nog vroeg en het was warm.

Op de achtergrond zingt John Lennon: Imagine.

1 thought on “NBU 91, Do not ask…

  1. Mooi om je reis te gebruiken om ook terug kijken. Amerika is vooral veel nieuwe geschiedenis. Europa lijkt het grootste buiten museum te zijn. Zo is het de geschiedenis beweegt altijd heen en weer, wat ooit bedacht werd als ideaal lijkt door geschoten in een wereld vol ego en geld verdienen. We putten de aarde uit en ons zelf. Het rara is wel dat je kijkt door de bril van je eigen geschiedenis. Zie ik het nog steeds goed denk ik steeds vaker en wat is mijn aandeel nu met werk en dadelijk nog een hele rijd zonder. . Geniet van de laatste dagen en er komt vast een vervolg.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s