Hoe de Oud verdween uit Basrah

Oud1 Ik weet niet hoe het met u is, oplettend lezertje, maar ik houd van Arabische muziek. Slangenmuziek vaak, heerlijk om op te dansen. Het wordt gelukkig nog overal gemaakt, gespeeld en gezongen. Op MTV Arabia zie je mooie mixen van westerse pop en oosterse muziek. Met bijpassende clips die u zouden verbazen misschien, opgenomen in Turkije vaak. Maar ook de klassieke Arabische muziek is het aanhoren waard. Het is er uiteraard in soorten, maar als je wat rond luistert kom je vast iets tegen dat je aanstaat.

In Egypte had je Oum Kalsoum, de moeder van het lied. Zij bracht zalen vol mensen tot tranen met haar zang. Ze is al jaren dood, maar haar muziek is nog steeds gewild, en iedereen kent haar. Ze werd begeleid door een orkest met daarin de Oud. De Oud maakt vaak deel uit van zo’n orkest, maar wordt ook solo gebruikt. Het is een luitachtig instrument, met een fraaie bolle vorm, opgebouwd uit stroken hout. Als ze goed gemaakt zijn maken ze niet alleen mooie muziek, ze zien er ook prachtig uit. Er zijn twee landen beroemd om de kwaliteit van hun Ouds: Bahrain en Irak. Ja, ik wist het ook niet tot een van mijn collega’s het me vertelde. Ik was namelijk op zoek naar een Oud, het leek me een leuk souvenir van een jaar Irak. Tien jaar terug had ik waarschijnlijk zonder veel moeite een handgemaakte, ter plaatse geproduceerde Oud in Basrah kunnen bemachtigen, er waren Oud-makers in de stad. Nu wonen er nog Oud-makers in Bagdad, en in Basrah kun je met een beetje zoeken misschien nog wel een Oud vinden, maar gemaakt worden ze niet meer. Dat is toch vreemd zou je denken, als het in Bagdad nog gebeurt waarom dan niet in Basrah? Omdat Basrah in het zuiden van Irak ligt, en erg onder de invloed verkeert van de orthodoxe stromingen uit het oosten. Als je maar orthodox genoeg bent is er altijd wel iets waar mensen plezier aan hebben dat verboden wordt. Beelden en schilderijen bijvoorbeeld, zijn bij een aantal grote religies verboden.  Kerkmuziek is vaak de enige muziek die toegestaan is. TV kijken is ook zo iets wat door sommigen niet gedaan wordt uit overtuiging. Nu goed, als je niet wilt hoef je niet, zing niet, of alleen psalmen, kijk niet, of luister niet naar wat je denkt dat je god je verboden heeft. Maar de fanatici, de mensen die vinden dat ze de enige waarheid in pacht hebben, willen niet alleen zelf niet genieten, maar verbieden het ook anderen. Zo werd dus de muziek belaagd, en daarmee de muzikanten en de muziekinstrumentmakers.. Nu kun je van je vak houden, maar er aan ten onder gaan, dat gaat velen toch te ver. Dus de instrumentmakers zochten een ander beroep of een andere plek om zich te vestigen. En zo verdween de Oud uit Basrah. Hij is voorlopig nog niet terug.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s